De Ombudsdienst voor Energie kreeg het afgelopen jaar 359 klachten over zogenaamde ‘mystery switches’, waarbij een energiecontract ongevraagd wordt overgezet naar een andere leverancier. Dat komt neer op bijna een klacht per dag. “Mensen moeten soms dubbel betalen aan leveranciers, terwijl ze er niet om hebben gevraagd”, zegt de ombudsman.

Key takeaways

• De Ombudsdienst voor Energie ontving vorig jaar 359 klachten over ‘mystery switches’ (ongewenste overstap van leverancier), vaak door administratieve fouten zoals een verkeerde EAN-code.
• Gedupeerden kunnen maandenlang problemen ondervinden, soms dubbel betalen en achteraf hoge facturen krijgen.
• De ombudsman pleit voor strengere regels: geen facturatie bij fouten, terugbetaling van kosten en een kortere verjaringstermijn voor energiefacturen.

Duiding: Wat is een ‘mystery switch’?

• Dat betekent dat je zonder je toestemming of medeweten van energieleverancier verandert. Met andere woorden: je zit plots bij een andere leverancier, terwijl je daar nooit expliciet voor hebt getekend.

Net geen 360 klachten over ‘mystery switches’

In het nieuws: De Ombudsdienst voor Energie ontving vorig jaar 359 klachten over zulke ‘mystery switches’. In 2024 waren er dat ook al 386 en een jaar eerder zelfs 852. Dat meldt HLN.be op basis van cijfers van de Ombudsdienst voor Energie.

• Volgens Stéphane Bocqué van sectorfederatie Febeg is er geen sprake van bewust opzet. “Het gaat meestal om een administratieve fout bij het noteren van de EAN-code”, verduidelijkt hij in een gesprek met HLN.be. “In een markt met miljoenen klanten, verhuizingen en leverancierswissels kan een verkeerde code uitzonderlijk aan een klant gekoppeld worden.”
• Houtman voegt eraan toe dat het soms maanden of langer kan duren voordat de situatie wordt opgelost. “Als het lang duurt, krijg je van je eigenlijke leverancier plots een factuur voor meerdere maanden, soms zelfs een jaar, omdat het zo lang duurde om de onterechte overname ongedaan te maken”, klinkt het.
  • Sinds eind 2021 mogen leveranciers die ‘gekaapte’ periode alsnog met terugwerkende kracht factureren. Vroeger mocht geen enkele leverancier iets aanrekenen, anders werden ze streng bestraft. “Dat dwong hen om fouten binnen enkele weken recht te zetten. Nu is die druk weg”, zegt Houtman.
• Daar komt nog eens bij dat de getroffen klanten hun gunsttarieven verliezen bij zo’n ongewenste overschakeling. Zelfs als de situatie wordt opgelost, eindigen ze vaak met een duurder energiecontract. Dat is vooral deze periode het geval door de opgelopen elektriciteits- en gasprijzen.

Komen er maatregelen?

Zoom in: De ombudsman vraagt dat de regering-De Wever ingrijpt en pleit voor een dubbele bestraffing.

• “We willen terugkeren naar de situatie van vóór eind 2021”, zegt Houtman. “De leverancier die ten onrechte de wissel aanvroeg, mag niet factureren en moet alle reeds betaalde facturen terugbetalen, want er is geen contract. Ook de ‘gekaapte’ leverancier mag niet factureren, want hij heeft geen energie geleverd.”
• Minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) heeft intussen al laten weten dat hij aan een nieuw wetgevend kader werkt om mystery switches aan banden te leggen.
  •  “De leverancier die onterecht de wissel heeft aangevraagd, mag de netgebruiker niet factureren en moet alle reeds betaalde bedragen terugbetalen. Daarnaast brengen we de verjaringstermijn voor energiefacturen van vijf jaar terug naar twee jaar”, zegt de minister aan HLN.be. Hij wil tegen de zomer met dit voorstel naar de regering gaan.

Wil je op de hoogte blijven van alles wat er zich afspeelt in de financiële wereld? Via deze link kan je je inschrijven op de dagelijkse nieuwsbrief.

Wil je toegang krijgen tot alle stukken op BusinessAM en dat voor minder dan 50 euro per jaar? Sluit dan hier een abonnement af!