Key takeaways

• Giorgia Meloni heeft haar positie als belangrijke speler in de Europese Unie versterkt door behendig politiek manoeuvreren en strategische partnerschappen.
• Haar succes hangt af van het navigeren door de complexiteit van de EU-instellingen en het veiligstellen van cruciale concessies voor Italië.
• Het komende referendum over justitie is een belangrijke test voor Meloni’s leiderschap en haar rol in de EU.

De Italiaanse premier Giorgia Meloni is sinds haar eerste top in december 2022 uitgegroeid tot een machtige figuur op het Europese toneel. Weinigen hadden haar blijvende aanwezigheid of de opmerkelijke stabiliteit van haar rechtse partij Fratelli d’Italia voorzien. Politico analyseert haar positie.

Onoverwinnelijkheid in gevaar

Meloni’s succes komt voort uit haar vaardigheid in het navigeren door het EU-apparaat, waarbij ze het gewicht van Italië inzet om concessies te verkrijgen op cruciale gebieden zoals landbouwsubsidies. Ze heeft ook een sterk partnerschap gesmeed met de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, waardoor zij zichzelf positioneren als sleutelfiguren die het beleid van de Unie op het gebied van productie en vrijhandel vormgeven.

Er dreigt echter een mogelijke tegenslag met het aanstaande referendum over de hervorming van het rechtssysteem. Een nederlaag zou haar aura van onoverwinnelijkheid kunnen doorbreken en haar rivalen aanmoedigen om haar staat van dienst aan te vechten, met name wat betreft economische zwakheden. De uitkomst zal een duidelijke boodschap afgeven aan andere EU-leiders over de toekomst van Meloni.

Politiek manoeuvreren

Meloni’s succes wordt toegeschreven aan slim politiek manoeuvreren. Ze grijpt kansen aan, zoals de wankelende Mercosur-handelsovereenkomst, om voordelen voor binnenlandse kiezers veilig te stellen en tegelijkertijd de relaties met andere hoofdsteden te onderhouden. Europese diplomaten erkennen haar scherpzinnige inzicht in het politieke landschap en haar vermogen om allianties te smeden op basis van specifieke kwesties.

Haar invloed blijkt duidelijk uit haar prestaties op het gebied van migratie, waarbij ze een discussie op hoog niveau binnen de Europese Raad wist te bewerkstelligen en een pact met Tunesië tot stand bracht. Ze trotseerde ook de verwachtingen door samen te werken met de Belgische premier Bart De Wever om zich te verzetten tegen de financiering van de Oekraïense defensie met behulp van bevroren Russische activa.

Effectief leiderschap

Meloni’s zorgvuldige voorbereiding op topontmoetingen, in combinatie met haar voorkeur voor het aanstellen van competente adviseurs boven politiek gelijkgestemden, draagt verder bij aan haar effectiviteit. Haar relatie met Merz wordt ook wel “Merzoni” genoemd, wat haar vermogen illustreert om Frankrijk te verdringen als de belangrijkste partner van Duitsland bij cruciale kwesties.

Het aanstaande referendum over de hervorming van het gerechtelijk apparaat is een gok met hoge inzet. Hoewel het wordt gepresenteerd als een technische herstructurering, is de stemming een bredere vertrouwensproef voor de regering van Meloni geworden. De timing is uitdagend, gezien de bezorgdheid over de Amerikaanse president Donald Trump en de mogelijke impact van het conflict met Iran op de energieprijzen.

Ambtstermijn uitdoen

Ondanks de risico’s blijft Meloni vastbesloten haar ambtstermijn uit te dienen en stelt ze dat de uitkomst van het referendum geen invloed zal hebben op de stabiliteit van haar regering.

Een overwinning zou haar positie versterken in de aanloop naar de volgende algemene verkiezingen en de weg vrijmaken voor verdere hervormingen, waaronder een verschuiving naar een meer presidentieel systeem met rechtstreekse verkiezing van de premier. Een nederlaag zou de oppositie echter kunnen aanwakkeren en leiden tot intensievere kritiek op haar economisch beleid. De trage groei van Italië, ondanks de steun van het Covid-herstelpakket, zal waarschijnlijk een belangrijk punt van kritiek worden.

Aanhoudende economische groei

Ondanks deze uitdagingen wijzen de aanhangers van Meloni op de aanhoudende economische groei, in tegenstelling tot landen die een terugval doormaken, zoals Duitsland. De uitkomst van het referendum zal ongetwijfeld bepalend zijn voor het verloop van haar leiderschap en de positie van Italië binnen de EU. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!