Key takeaways

• Het conflict Verenigde Staten en Israël met Iran veroorzaakt een energiecrisis in Europa en drijft olie boven 100 dollar (ongeveer 87 euro) per vat.
• Europese leiders verschillen van mening over Iran: sommigen willen het internationaal recht handhaven, anderen geven prioriteit aan de handel met de VS.
• Ondanks de energiecrisis blijven Europese leiders werken aan langetermijndoelen zoals regelgeving vereenvoudigen en een geïntegreerde financiële markt opbouwen.

Europese leiders kwamen bijeen met de bedoeling de kwakkelende economie van de Unie aan te pakken en een koers uit te stippelen naar onafhankelijkheid van wereldmachten zoals China en de Verenigde Staten. Externe gebeurtenissen overschaduwden echter opnieuw hun agenda. Het aanhoudende conflict tussen de VS en Israël met Iran heeft de focus verlegd naar een acute energiecrisis, waardoor de aandacht is afgeleid van economische langetermijndoelstellingen. Dat schrijft Politico in een analyse.

Verdeeldheid EU

De stijging van de olieprijzen, tot boven de 100 dollar (ongeveer 87 euro) per vat, heeft geleid tot dringende discussies over het verzachten van de gevolgen voor Europese huishoudens en bedrijven. Hoewel hoge energiekosten een terugkerend thema waren tijdens recente bijeenkomsten van leiders, heeft de volatiliteit als gevolg van Iraanse aanvallen in het Midden-Oosten de situatie tot een acute crisis doen escaleren. Leiders vrezen dat de stijgende inflatie de steun voor populistische, anti-EU politieke bewegingen zou kunnen aanwakkeren.

Het conflict met Iran heeft ook verdeeldheid binnen Europa blootgelegd over hoe hierop te reageren. De Spaanse premier Pedro Sánchez pleit ervoor om de conclusies van de Raad te gebruiken om het internationaal recht te handhaven, waarmee hij indirect de VS en Israël berispt. Duitsland en andere landen zijn echter terughoudend met het nemen van maatregelen die de EU-VS-handelsovereenkomst, die momenteel wordt herzien, in gevaar zouden kunnen brengen.

Herinnering aan 2022

Ondanks de urgentie van de energiecrisis zijn de leiders nog steeds van plan om vooruitgang te boeken op belangrijke punten, zoals het stroomlijnen van EU-regelgeving en het leggen van de basis voor een meer geïntegreerde Europese financiële markt. Niettemin blijft hun agenda sterk beïnvloed door externe gebeurtenissen die worden aangestuurd door Washington in plaats van Brussel.

De stijgende energieprijzen roepen herinneringen op aan 2022, toen de Russische invasie van Oekraïne een vergelijkbare piek veroorzaakte, hoewel deze werd getemperd door aanzienlijke EU-financiering. De hoge kosten droegen echter bij aan de opkomst van extreemrechtse en extreemlinkse politieke bewegingen, waarbij de Hongaarse premier Viktor Orbán de kwestie gebruikte in zijn herverkiezingscampagne.

Hongaars veto-dreigement 

Orbáns dreigement om zijn veto uit te spreken tegen een EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne maakt de zaken nog ingewikkelder. De frustratie jegens Boedapest neemt toe, waarbij leiders achter gesloten deuren een meer confronterende houding aannemen. Juridische stappen tegen Hongarije wegens schending van het beginsel van “oprechte samenwerking” behoren tot de mogelijkheden, maar een langdurig proces zal Oekraïne waarschijnlijk geen onmiddellijke verlichting bieden.

Leiders hebben ook te maken met meningsverschillen over het energiebeleid op lange termijn. De Noordse landen en Spanje pleiten voor een grotere afhankelijkheid van hernieuwbare energie via het emissiehandelssysteem (ETS), met het argument dat dit de autonomie van de EU vergroot. Omgekeerd streven Italië en Polen naar aanpassingen aan het ETS om mogelijke prijsstijgingen te temperen, gezien hun voortdurende afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.

Conflict met Iran baart Oekraïne zorgen

Het conflict met Iran baart zorgen over de gevolgen voor Oekraïne. De stijgende olieprijzen vullen de schatkist van Rusland aan, terwijl zijn troepen in Oost-Oekraïne het moeilijk hebben. Bovendien zou de toegenomen vraag naar Amerikaanse wapens in het conflict met Iran Kiev kunnen beroven van cruciale wapens die vaak met EU-middelen worden gefinancierd.

Deze situatie biedt de Europese defensie-industrie de kans om in te springen en essentiële steun te bieden aan Oekraïne, gezien haar productiecapaciteiten. De ontwerpconclusies van de top roepen op tot een “stapverandering” in het versterken van de defensie-industrie van de EU, wat de urgentie van de situatie weerspiegelt. Het blijft echter onzeker of de Europese defensie-industrie in staat is om aan de escalerende vraag te voldoen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!