2026 is nog maar een paar maanden oud, maar er hebben zich al verschillende gebeurtenissen voorgedaan. Trump viel zowel Venezuela als Iran binnen, meer bedrijven kondigen ontslagrondes aan en de federale regering zal ook dit jaar enkele miljarden moeten vinden om het begrotingstekort te verminderen. Tegelijk moeten de eerdere akkoorden nog worden uitgewerkt en uitgevoerd. Het jaar is dus turbulent begonnen en belooft ook de komende maanden onrustig te blijven.
Naar de tekentafel
De federale regering had met het ‘zomerakkoord’ van vorig jaar een groot aantal socio-economische maatregelen uitgewerkt. Denk aan de flexibilisering van de arbeidsmarkt en de grootste pensioenhervorming in decennia. Al deze maatregelen moesten echter nog in wetteksten worden gegoten en door de Raad van State gaan voordat de regering ze naar het parlement kon sturen. Verschillende maatregelen die oorspronkelijk in 2026 van kracht zouden worden, werden uitgesteld. Zo gaat de pensioenmalus pas in vanaf 2027, en de uitbreiding van de flexijobs pas vanaf 1 juli. Daardoor loopt de regering al aanzienlijk wat inkomsten mis.
Ook werd een meerjarenbegroting eind november afgeklopt. Daarin deed de regering een extra inspanning van ongeveer 9 miljard euro, zoals gevraagd door Europa. Het akkoord bevatte onder andere een centenindex, een plan van aanpak voor langdurig zieken en verschillende fiscale maatregelen. De btw werd in sommige sectoren verhoogd en in andere ingewikkeld gemaakt. Zo was bij afhaalmaaltijden en de cultuursector niet duidelijk welk btw-tarief op welk product van toepassing is. De Raad van State floot de regering terug en noemde de nieuwe regeling ‘juridisch onhoudbaar’. Premier De Wever (N-VA) noemde het zelf ‘een heel lelijke kameel’. Wil de regering de inkomsten uit de btw-hervorming niet mislopen, dan zal ze snel een nieuw akkoord moeten vinden. Een eerste horde voor de Arizona-regering.
Geopolitieke spanningen
Door de militaire acties van de Verenigde Staten in Venezuela begin dit jaar en onlangs in Iran, zijn de geopolitieke spanningen toegenomen. Reken daarbij ook de oorlog in Oekraïne en de toenemende economische concurrentie vanuit China, waardoor de uitdagingen alleen nog maar complexer worden.
Binnen België zijn de coalitiepartijen verdeeld over hoe te reageren op de situatie in Iran. De regering heeft de inval nog niet veroordeeld en biedt voorlopig geen militaire steun. Tegelijk blijft de vraag welke invloed die crisis zal hebben, nu sommige partijen waarschijnlijk extra financiële steun willen toekennen en de begroting al zwaar onder druk staat.
Industrietop in Antwerpen
Voor de economische concurrentie wil Bart De Wever vooral via Europa een antwoord formuleren. Daarom organiseerde hij in februari een tweede industrietop in Antwerpen en een informele EU-top in Alden Biesen. Met die initiatieven wil hij de industrie opnieuw naar Europa halen en een antwoord bieden op de hoge energiekosten en de overvloed aan regels waarover bedrijven klagen.
Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zal volgende maand haar actieplan voorstellen, met een tijdlijn om die doelstellingen te realiseren. Intussen wil premier De Wever samen met de Benelux-landen een versnelling hoger schakelen in de voltooiing van de eengemaakte markt. Ook de geopolitieke spanningen blijven een uitdaging voor de Arizona-regering.
Nationale Bank
Deze week publiceerde de Nationale Bank haar economisch jaarverslag over 2025. Daarin staat dat de Belgische concurrentiepositie “structureel verslechterd” is en dat het land al voor het vierde jaar op rij een tekort op de handelsbalans noteert. Gouverneur Pierre Wunsch waarschuwde dat de regering bijkomende inspanningen zal moeten leveren om de begroting weer op het juiste spoor te krijgen.
Premier Bart De Wever gaf zelf al aan dat daarvoor nog een structurele inspanning van 3 à 4 miljard euro nodig is. Daarbij dreigen de klassieke links-rechtstegenstellingen binnen de regering opnieuw naar boven te komen. Een crisis zoals die van oktober vorig jaar kan de coalitie zich echter moeilijk veroorloven.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!