Key takeaways
- Het begrotingstekort van Italië zal naar verwachting dalen tot onder de EU-limiet van 3 procent, waardoor Rome vroegtijdig uit de disciplinaire procedure kan stappen.
- Het einde van de Europese herstelfondsen na de coronacrisis is een grote uitdaging voor de economische groei en de overheidsfinanciën.
- Italië voelt de druk van stijgende rentelasten op de enorme staatsschuld. Tegelijk kampt het land met politieke onzekerheid in de aanloop naar de verkiezingen van 2027.
De Italiaanse premier Giorgia Meloni krijgt maandag naar verwachting positief nieuws over het begrotingstekort van het land. Het nationale bureau voor de statistiek bevestigt naar verwachting dat het tekort voor het eerst sinds 2019 onder de Europese drempel van 3 procent van het bbp duikt. Daardoor kan Italië mogelijk sneller dan verwacht uit de disciplinaire procedure van de Europese Unie stappen. Deze prestatie is een erkenning van de inspanningen van Italië om de uitgaven te beheersen.
Analisten waarschuwen echter voor mogelijke uitdagingen voor de Italiaanse economie. Vanaf dit najaar ontvangt het land geen cruciale Europese herstelfondsen (NGEU) meer. Die middelen ondersteunden de trage groei van de afgelopen jaren. Sommige beleggers uiten hun bezorgdheid dat Meloni de uitgaven zou kunnen verhogen in de aanloop naar de nationale verkiezingen van 2027.
Einde strafprocedure heeft een prijs
Fabio Balboni, senior econoom bij HSBC, waarschuwt dat het voortijdig beëindigen van de disciplinaire procedure weliswaar prijzenswaardig is, maar ook een prijs kan hebben. Hij wijst erop dat het einde van de NGEU-fondsen vanaf volgend jaar kan leiden tot een aanzienlijke verslechtering van de overheidsfinanciën. Deze situatie zou een moeilijke erfenis betekenen voor het volgende parlement.
De daling van het tekort is aanzienlijk. Het ging van 7,2 procent van het bbp in 2024 naar een verwachte 3 procent in 2025. Er blijven echter zorgen bestaan over het begrotingstraject van Italië. Analisten van Commerzbank wijzen op de mogelijke stijging van de rentelasten als een factor die een verdere verbetering van de tekortratio zou kunnen belemmeren.
Stijgende rentelasten
Met een overheidsschuld die consequent meer dan 3 biljoen euro bedraagt, wordt Italië geconfronteerd met toenemende rentebetalingen op zijn schuld. Deze last zal naar verwachting toenemen van ongeveer 90 miljard euro dit jaar tot ongeveer 105 miljard euro in 2028.
De politieke stabiliteit sinds Meloni aantrad, is een positieve factor geweest. De komende verkiezingen van 2027 brengen echter onzekerheid met zich mee. Analisten wijzen op de plannen van de regeringscoalitie om de kiesregels te wijzigen. Ook een mogelijke stijging van de uitgaven voor de verkiezingen kan de staatskas onder druk zetten.
Begroting op koers
De bank BBVA verwacht dat Italië het huidige begrotingstraject zal aanhouden. Dat moet leiden tot een tekort van minder dan 3 procent. Toch erkent de bank dat er nog vragen zijn over de beleidskeuzes, zeker met het oog op de naderende verkiezingen van 2027.
De economische groei van Italië is bescheiden geweest, met een prognose van slechts 0,5 procent vorig jaar en 0,7 procent in 2026. Sommige analisten stellen dat Italië zonder NGEU-middelen vorig jaar in een recessie terecht had kunnen komen. Het einde van deze uitkeringen roept twijfels op over de groeiprognoses voor 2027 en 2028 en kan druk uitoefenen op de overheidsfinanciën.
Optimisme over duurzame groei
Ondanks de uitdagingen is Loredana Federico, hoofdeconoom voor Italië bij UniCredit, optimistisch. Ze gelooft dat de recente inspanningen rond begrotingsconsolidatie een solide basis leggen voor duurzame groei in de toekomst. Het gaat dan onder meer om een bredere belastinggrondslag, meer uitgavendiscipline en extra overheidsinvesteringen. (uv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!