Key takeaways
- Rusland heeft sinds de invasie van Oekraïne minstens 151 vijandige operaties in heel Europa georganiseerd.
- Moskou maakt gebruik van diverse tactieken, waaronder sabotage, spionage, rekrutering van buitenlanders en brandbommen in pakketjes.
- Steun voor Oekraïne lijkt een belangrijke drijfveer te zijn achter het aanvallen van specifieke Europese landen.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 heeft een Nederlandse denktank, het International Center for Counter-Terrorism (ICCT), minstens 151 vijandige operaties gedocumenteerd die door Moskou in heel Europa zijn georkestreerd. Dit cijfer vertegenwoordigt alleen gevallen met sluitend bewijs dat ze in verband staan met Rusland. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger, aangezien onderzoeken vaak tijd kosten en er steeds nieuwe incidenten aan het licht komen.
Vermoedelijke sabotagepogingen
Alleen al in Duitsland werden in 2025 meer dan 320 vermoedelijke sabotagepogingen gemeld, waaronder frequente waarnemingen van onbekende drones in de buurt van kritieke infrastructuur. Soortgelijke droneactiviteiten zijn waargenomen in België, Nederland, Noorwegen, Denemarken en de Baltische staten.
Andere organisaties, zoals het in de Verenigde Staten gevestigde Institute for the Study of War, hebben ook verdachte Russische activiteiten opgespoord, waaronder droneinvasies, schendingen van het luchtruim, GPS-storing, cyberaanvallen, sabotage gericht op onderwaterinfrastructuur en spionageoperaties.
Wervingstactieken
Een recente Estse zaak illustreert de wervingstactieken van Rusland. Anatoly Privalov, een Israëlisch staatsburger woonachtig in Narva, Estland, werd veroordeeld tot 6,5 jaar gevangenisstraf wegens spionage voor Rusland.
Hij werkte samen met de FSB, nam deel aan sabotageacties en faciliteerde illegale migratie. Estse functionarissen benadrukken dat Russische inlichtingendiensten personen werven ongeacht hun nationaliteit of staatsburgerschap, met name personen die naar Rusland moeten reizen.
Recente sabotageplannen
Verschillende recente sabotageplannen zijn in verband gebracht met Rusland. In november 2025 beschuldigde Polen Moskou van een aanslag op zijn spoorwegnetwerk, waarbij drie Oekraïense staatsburgers betrokken zouden zijn geweest die door de Russische inlichtingendienst waren gerekruteerd. Een maand eerder arresteerden de Franse autoriteiten vier mannen die verdacht werden van het beramen van een moordaanslag op Vladimir Osechkin, oprichter van Gulagu.net, een organisatie die zich inzet tegen martelingen in gevangenissen.
Bompakketcomplotten
Polen en Roemenië hebben in oktober 2025 een Russisch complot verijdeld waarbij zelfontbrandende pakketten waren betrokken die via het Oekraïense koeriersbedrijf Nova Poshta zouden worden bezorgd. Eén pakket was naar verluidt bestemd voor logistieke faciliteiten in Boekarest. Een soortgelijke operatie vond plaats in 2024, toen pakketten met brandbare magnesiumverbindingen die vanuit Litouwen waren verzonden, ontbrandden in magazijnen van DHL in Duitsland, Polen en het Verenigd Koninkrijk.
Volgens berichten zouden die incidenten mogelijk hebben gediend als test voor het verzenden van brandbommen via trans-Atlantische vrachtvluchten naar de Verenigde Staten en Canada. Meer dan 20 personen in Litouwen en Polen werden later in verband met dit complot aangeklaagd voor terrorisme-gerelateerde misdrijven.
Gerichte steun voor Oekraïne
Volgens het ICCT-rapport vond het grootste aantal incidenten plaats in Polen, gevolgd door Frankrijk (20 gevallen), Litouwen en Duitsland (elk 15), het Verenigd Koninkrijk (12) en Estland (11). Het rapport suggereert dat steun aan Oekraïne de belangrijkste factor is bij de keuze van de doelwitten, aangezien landen als Polen, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, die grote voorstanders zijn van Oekraïne, goed zijn voor meer dan de helft van alle geïdentificeerde incidenten.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!