Europeanen onderschatten vaak de rol die de financiële crisis in de eurozone heeft gehad op de politieke opinie in het Verenigd Koninkrijk. De Britten, die sinds 1973 deel uitmaakten van de Europese Unie (destijds Europese Gemeenschap), besloten in 2002 de euro niet in te voeren. Ze waren altijd huiverig geweest voor een te sterke Europese invloed.
Maar ook nu de Britten eind deze maand als gevolg van de Brexit de EU formeel zullen verlaten, duurt de obsessie met de EU onverminderd voort. De Financial Times publiceerde zaterdag een relaas van de Britse romanschrijver Louis de Bernières. Die vergaarde wereldfaam met zijn boek Captain Corelli’s Mandolin. Het boek handelt over de inname van het Griekse eiland Kelafonia tijdens de Tweede Wereldoorlog door de troepen van Mussolini. Het werd in 2001 verfilmd met Nicolas Cage en Penelope Cruz in de hoofdrol.
‘Griekse crisis was de druppel’
Bernières zegt in de Financial Times dat hij van fervent pro-Europeaan tot Brexiteer evolueerde en dat als gevolg van het lot dat Griekenland beschoren was tijdens de eurocrisis: ‘Vorig jaar liep ik [voormalig Brits minister van Buitenlandse Zaken] David Owen tegen het lijf. Die vertelde me dat hij een ‘Leaver’ was geworden door wat met Griekenland was gebeurd. En dat is exact de druppel die ook voor mij finaal de emmer deed overlopen. Een gans land dat voor jaren tot armoede werd gereduceerd; een land dat een regering koos met een anti-besparingsplan om onmiddellijk te worden teruggefloten en vernederd door Brussel.’
Griekenland trad op 1 januari 2001 toe tot de eurozone. Het land was daar toen zeker niet klaar voor. In 2011 zou toenmalig Belgisch minister van Financiën en huidig eurocommissaris Didier Reynders met betrekking tot de Griekse crisis in de Franse krant La Tribune toegeven dat Griekenland van bij het begin over zijn statistieken loog en dat iedereen daarvan op de hoogte was. ‘Iedereen wist dat! Ik was voorzitter van de EU op dat moment. Heel Europa is dus mee schuldig aan de situatie.’
Hoewel de EU, onder impuls van voormalig Duits minister van Financiën Wolfgang Schaüble, zich al vaak heeft gefeliciteerd met haar aanpak van de Griekse crisis, stootte de behandeling van de Grieken vele Britten – en Europeanen – tegen de borst.
Duitsers roofden Griekenland tijdens W.O.II volledig leeg
Voor een groot deel van de Griekse bevolking is de economische crisis bijzonder zwaar geweest. Honderdduizenden Grieken hebben hun land verlaten. De groep die besliste te blijven, moest rekening houden met een looninlevering van 25 procent. Mogelijk was alleen de Grote Depressie in de VS op het einde van de jaren twintig van de voorbije eeuw nog erger. De Griekse crisis heeft echter langer geduurd.
Bernières: ’Voor mensen als ik, met een klassieke humanistische opleiding, behoudt Griekenland een speciale plek in ons hart. […] Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het land door het Derde Rijk zo leeggeroofd dat zelf de piano’s eraan moesten geloven. Maar jaren later vergaven de Grieken de Duitsers hun oorlogsschuld. Corrupt als Griekenland was, verdiende het beter dan zo zwaar gestraft te worden voor de misdaad om tot de eurozone te zijn toegelaten vooraleer het land er klaar voor was.’
