Key takeaways

• Zwitserse kiezers beslissen over een nationaal bevolkingsplafond van 10 miljoen inwoners.
• Bedrijfsleiders waarschuwen dat het beperken van de groei de toegang tot arbeidskrachten en de economische stabiliteit in gevaar brengt.
• Mogelijke beëindiging van EU-verdragen zou de economische groei met 685 miljard Zwitserse frank (ongeveer 744,5 miljard euro) kunnen doen dalen.

Op 14 juni beslissen Zwitserse kiezers in een referendum over een nationaal bevolkingsplafond van 10 miljoen inwoners. Dit voorstel, aangedragen door de rechtse Zwitserse Volkspartij (SVP), wordt vergeleken met de “Brexit” door het potentieel om de internationale banden en economische stabiliteit van het land te verstoren.

Voorstanders

Voorstanders van de maatregel stellen dat de snelle bevolkingsgroei het openbaar vervoer, de wegen en de woningmarkt onder druk zet en bijdraagt aan hogere criminaliteitscijfers. SVP-vertegenwoordiger Yvan Pahud beklemtoonde dat het land door zijn beperkte oppervlakte het huidige groeitempo niet kan volhouden. Ook wetgever Thomas Matter stelde dat immigratie meer om kwantiteit dan om kwaliteit draait, waarbij hij opmerkte dat slechts een klein deel van de nieuwkomers over zeer gewilde professionele vaardigheden beschikt.

Bezorgdheid vanuit het bedrijfsleven

Omgekeerd luidt het bedrijfsleven de alarmklok over een mogelijke arbeidscrisis, meldt Reuters. Grote bedrijven zoals Novartis, UBS en Roche hebben hun verzet geuit en stellen dat een bevolkingsplafond hun toegang tot essentiële expertise zou belemmeren en het vrije verkeer van personen, zoals overeengekomen met de Europese Unie, in gevaar zou brengen. Martin von Moos, vertegenwoordiger van de Zwitserse hotelvereniging, waarschuwde dat de horecasector sterk afhankelijk is van buitenlandse arbeidskrachten en dat het verlies van die arbeidskrachten sommige bedrijven zou kunnen dwingen te sluiten.

De economische risico’s worden verder benadrukt door biotechbedrijf Molecular Partners, dat waarschuwt dat het een onoverkomelijke hindernis zou zijn om uitsluitend op binnenlands talent te vertrouwen, waardoor het bedrijf mogelijk gedwongen zou worden zijn activiteiten naar het buitenland te verplaatsen. Rudolf Minsch van economiesuisse verwierp het plafond als een populistische tactiek die de onderliggende oorzaken van het tekort aan infrastructuur en woningen niet aanpakt.

Betrekkingen met EU

De financiële gevolgen zouden ernstig kunnen zijn als Zwitserland gedwongen wordt zijn bilaterale overeenkomsten met de EU te beëindigen. Claude Maurer van BAK Economics suggereert dat het opzeggen van die akkoorden zou kunnen leiden tot een daling van de economische groei met 7,1 procent tussen 2028 en 2045, wat neerkomt op een verlies van ongeveer 685 miljard Zwitserse frank (ongeveer 744,5 miljard euro). Hij waarschuwt ook dat een dergelijke stap inflatie zou kunnen aanwakkeren en tot hogere rentetarieven zou kunnen leiden.

Demografische uitdagingen 

Demografische gegevens maken het debat nog ingewikkelder. Door de vergrijzing zal het aandeel van de bevolking in de werkende leeftijd naar verwachting aanzienlijk krimpen tegen 2055. Tegenstanders van het plafond wijzen erop dat buitenlandse ondernemers van cruciaal belang zijn geweest voor de Zwitserse welvaart, waarbij ze opmerken dat bijna 40 procent van de oprichters van bedrijven in het land geen Zwitsers staatsburger is.

Huidige prognoses suggereren dat de bevolking in 2031 9,5 miljoen zal bedragen, wat overheidsingrijpen zal uitlokken om te voorkomen dat de grens van 10 miljoen wordt bereikt, wat naar verwachting in 2042 zal gebeuren. Recente peilingen tonen een verdeeld publiek, met ongeveer 52 procent tegen het voorstel en 47 procent voor.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!