Zelfstandigen lopen vijf keer meer risico om in de armoede terecht te komen dan werknemers. Dat blijkt uit een analayse van de FOD Sociale Zekerheid. Het is de eerste keer dat de overheidsdienst het armoederisico van zelfstandigen in België in kaart brengt.

Key takeaways

• Meer dan een op de tien zelfstandigen in België loopt het risico om de armoede terecht te komen.
• Bij de werknemers is dat voor bijna 3 procent het geval. Het armoederisico ligt daarmee vijf keer lager dan bij de zelfstandigen.
• “Hoewel zelfstandigen cijfermatig een hoger risico op inkomensarmoede lopen, ervaren ze dat in de praktijk zelf minder zo”, merkt Minister Simonet, minister van Middenstand, Zelfstandigen en KMO’s, op.

In het nieuws: Volgens cijfers van het Europese statistiekbureau Eurostat, die de FOD Sociale Zekerheid analyseerde, hebben zelfstandigen (tussen 18 en 64 jaar) een armoederisico van 14,2 procent. Dat percentage ligt maar liefst vier keer hoger dan bij de werknemers (2,8%).

• Het gaat hier specifiek over inkomensarmoede, waarbij de levensstandaard op basis van het inkomen van het hele gezin wordt bekeken. Er wordt ook rekening gehouden met andere inkomstenbronnen naast het loon, zoals dividenden uit aandelen.

Opgemerkt: Terwijl het risico op inkomensarmoede bij zelfstandigen de voorbije jaren veel hoger lag dan bij de werknemers, ervaart slechts 1,4 procent van de zelfstandigen ernstige sociale en materiële deprivatie. Dat is de helft minder dan bij werknemers (2,8%).

• Eléonore Simonet, minister van Middenstand, Zelfstandigen en KMO’s, spreekt van een opmerkelijke paradox. “Hoewel zelfstandigen cijfermatig een hoger risico op inkomensarmoede lopen, ervaren ze dat in de praktijk zelf minder zo. Ondernemers zijn van nature weerbaar en trekken hun plan, maar die autonomie mag geen blinde vlek in onze sociale bescherming worden”, klinkt het.
  • De minister heeft daarom begin dit jaar een KMO-plan op tafel gelegd. In dat plan zitten onder meer de verlenging van het moederschapsverlof naar vijftien weken en de invoering van ouderschapsverlof. “Sociale bescherming moet voor de zelfstandige geen gunst zijn, maar een fundament onder hun durf”, aldus Simonet.
• De meest gemelde problemen, zoals geen onverwachte uitgaven van 1.300 euro kunnen betalen of een week vakantie per jaar, blijven ook voor zelfstandigen een uitdaging, zij het in beperktere mate. Bij zelfstandigen kan 10,6 procent zich geen week vakantie per jaar permitteren, tegenover 13 procent bij de werknemers in België.

Bijna 1 op 7 zelfstandigen ontvangt inkomensondersteuning

Zoom in: Volgens de FOD Sociale Zekerheid toont de studie ook aan dat sociale bescherming een verschil maakt voor zelfstandigen.

• Bijna één op zeven zelfstandigen ontvangt een vorm van inkomensondersteuning (13,9%). In het laagste inkomenskwintiel stijgt dat cijfer tot 21,9 procent, en tijdens de coronacrisis zelfs tot 72,2 procent voor die inkomensgroep dankzij het overbruggingsrecht.
• “Zonder sociale bescherming zou het armoederisico van zelfstandigen in 2020 dubbel zo hoog zijn geweest. Volgens meer recente cijfers, verminderen sociale uitkeringen hun armoederisico nog steeds met 26,9 procent”, zegt Sven Vanhuysse van de FOD Sociale Zekerheid.

Wil je op de hoogte blijven van alles wat er zich afspeelt in de financiële wereld? Via deze link kan je je inschrijven op de dagelijkse nieuwsbrief.

Wil je toegang krijgen tot alle stukken op BusinessAM en dat voor minder dan 50 euro per jaar? Sluit dan hier een abonnement af!