Key takeaways

• China beschouwt een ineenstorting van Rusland als een strategische bedreiging waardoor de Verenigde Staten zich uitsluitend op Peking zouden kunnen richten.
• Wederzijdse afhankelijkheden verbinden Russische grondstoffen en militaire technologie met Chinese productie en kapitaal.
• Beide landen delen een permanent ideologisch doel: het ontmantelen van de door de VS geleide internationale orde.

Hoewel Rusland steeds afhankelijker is geworden van China, is de band tussen beide landen geen eenrichtingsverkeer. Dat schrijft onderzoeker Chels Michta van het Center for European Policy Analysis (CEPA).

China wil geen Russische nederlaag in Oekraïne

Moskou beschikt over strategische troeven die Peking als essentieel beschouwt. Dit kwam naar voren tijdens een bijeenkomst in juli 2025 in Brussel, waar de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi naar verluidt de EU-diplomaat Kaja Kallas liet weten dat een Russische nederlaag in Oekraïne een uitkomst was die China niet kon toestaan.

Deze bekentenis onthult de onderliggende logica van Peking: een ingestort Rusland zou de Verenigde Staten in staat stellen hun volledige strategische gewicht opnieuw op China te richten. Ondanks dat Peking zich in het openbaar neutraal opstelt, beschouwt het achter de schermen het voortbestaan van Rusland als militaire macht als een voordeel voor zijn eigen mondiale ambities.

Economische symbiose en energiehandel

De synergie tussen de twee landen reikt veel verder dan politieke retoriek. China is in feite opgetreden als de belangrijkste afnemer van Russische energie en heeft daarmee de Europese markten vervangen die Moskou na de invasie van 2022 kwijtgeraakt is. Dit heeft geleid tot een symbiotische handelsrelatie waarin Rusland essentiële grondstoffen levert – met name olie, steenkool en gas – terwijl China de industrieproducten en hightechcomponenten levert die Rusland nodig heeft om zijn oorlogsmachine in stand te houden.

De omvang van deze steun is enorm: er stromen honderden miljarden dollars naar de Russische energiesector en komen er nog eens miljarden aan technologie voor tweeërlei gebruik Rusland binnen.

Technologische uitwisseling

Deze economische verschuiving heeft Peking aanzienlijke invloed verschaft. Omdat Moskou weinig andere opties heeft voor zijn energie-export, kan China de voorwaarden dicteren, zoals blijkt uit de prijsgeschillen over de ‘Power of Siberia 2’-pijpleiding. Rusland behoudt echter zijn eigen vorm van invloed door middel van militaire expertise.

China loopt nog steeds achter op Rusland op specifieke geavanceerde gebieden, zoals hypersonische wapens, aandrijving van kernonderzeeërs en bepaalde ontwerpen voor onbemande luchtvaartuigen (UAV’s). Door deze technologieën te delen, verschaft Moskou Peking de middelen om zijn eigen militaire modernisering te versnellen en de Amerikaanse hegemonie uit te dagen.

Militaire samenwerking

Het militaire partnerschap is geïntensiveerd en wordt gekenmerkt door frequente gezamenlijke patrouilles en oefeningen in de Japanse Zee. Er zijn aanwijzingen dat Rusland mogelijk goed bewaarde geheimen over raketafweer en ballistische onderzeeërs deelt in ruil voor de economische reddingslijn van China.

Naast technologie dient Rusland ook een geopolitiek doel: het houdt de Verenigde Staten verstrikt in Europese veiligheidskwesties. Voor Peking is een langdurig conflict in Oekraïne te verkiezen boven een ineenstorting van Rusland, omdat dit voorkomt dat de VS haar defensiemiddelen in de Stille Oceaan kan bundelen.

Iran en Noord-Korea

Bovendien heeft Rusland zijn eigen netwerk van ontwrichtende allianties met Iran en Noord-Korea uitgebreid. Door technische militaire hulp in te ruilen voor munitie en drones heeft Moskou zich geprofileerd als een belangrijke speler in regio’s waar China voorheen de dominante externe invloed uitoefende.

Dit vermogen om spanningen aan te wakkeren op meerdere fronten – van het Koreaanse schiereiland tot het Midden-Oosten – vergroot Poetins waarde voor Xi Jinping.

Samen tegen het Westen

Sommige analisten stellen dat deze alliantie slechts een verstandshuwelijk is dat zal worden ontbonden zodra de oorlog voorbij is. Dit standpunt gaat echter voorbij aan de diepe ideologische overeenstemming die momenteel in Moskou heerst, waar de overgang naar een oorlogseconomie en het streven naar Eurazianisme de confrontatie met het Westen tot een permanent gegeven hebben gemaakt. Beide landen delen een fundamenteel doel: de ontmanteling van de door de VS geleide internationale orde.

In tegenstelling tot de Chinees-Sovjetbreuk uit het verleden is er momenteel geen interne verdeeldheid die westerse mogendheden kunnen uitbuiten om de twee uit elkaar te drijven. Rusland mag dan wel de kleinere macht zijn, maar het blijft een onmisbare bondgenoot voor China. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!