Key takeaways
- De VS versterkt zijn militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten aanzienlijk om Iran onder druk te zetten om concessies te doen op nucleair gebied en om zich voor te bereiden op mogelijke militaire actie.
- De harde opstelling van president Trump ten aanzien van de Iraanse uraniumverrijking roept vragen op over de haalbaarheid van een diplomatieke oplossing.
- Sommigen pleiten voor onmiddellijke militaire aanvallen, terwijl anderen ervoor zijn om de diplomatie meer tijd te geven om tot een succes te komen.
De VS versterken hun militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten in de aanloop naar cruciale gesprekken met Iran in Genève. Dat melden verschillende bronnen aan de Amerikaanse zender CNN. Deze troepenopbouw is bedoeld om Teheran onder druk te zetten om te onderhandelen over zijn nucleaire programma en om opties te bieden voor militaire actie als de diplomatie faalt.
Amerikaanse militaire bewegingen
Amerikaanse luchtmachtmiddelen worden dichter bij de regio gepositioneerd, waaronder tankvliegtuigen en straaljagers. Ook worden luchtverdedigingssystemen ingezet en is de inzet van verschillende Amerikaanse militaire eenheden die volgens planning zouden worden afgelost, verlengd. De afgelopen weken hebben vrachtvliegtuigen materieel naar Jordanië, Bahrein en Saoedi-Arabië vervoerd.
De troepenopbouw volgt op herhaalde dreigementen van president Trump met militaire actie tegen Iran. Hij heeft aangegeven de voorkeur te geven aan een regimewisseling in Iran, een standpunt dat de spanning rond de komende onderhandelingen vergroot.
Mogelijke gevolgen van een regimewisseling
De regering lijkt echter geen duidelijk plan te hebben voor wat er na de omverwerping van het Iraanse regime zou moeten gebeuren. De mogelijke gevolgen van een dergelijke actie zijn onduidelijk en zouden voor de VS en zijn bondgenoten nog problematischer kunnen zijn.
Inlichtingenfunctionarissen zijn van mening dat de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) waarschijnlijk het leiderschapsvacuüm zou opvullen dat zou ontstaan door de val van de huidige regering. De precieze dynamiek binnen de IRGC blijft echter onzeker na de moord op generaal-majoor Qasem Soleimani.
Gemiste kansen
Sommige bronnen stellen dat er enkele weken geleden, toen de Iraanse protesten hun hoogtepunt bereikten, een kans was voor militaire actie. Zij vragen zich af of Trump “het moment heeft gemist” en of aanvallen nu nog even effectief zouden zijn.
Het Amerikaanse leger beschikt nu over uitgebreide aanvalscapaciteiten in de regio, waaronder twee vliegdekschepen, gevechtsvliegtuigeskaders en geleide-raketvernietigers die Tomahawk-kruisraketten kunnen lanceren.
Mogelijke doelen voor een Amerikaanse aanval zijn onder meer het hoofdkwartier van de IRGC, andere militaire installaties en zelfs Iraanse nucleaire locaties. Er wordt ook gesproken over gezamenlijke operaties met Israël.
Onderhandelingsstandpunten
Hoewel president Trump heeft verklaard dat de VS “geen verrijking” van Iran wil, wat suggereert dat hij geen akkoord zal accepteren dat uraniumverrijking toestaat, erkennen bronnen dat harde standpunten tijdens onderhandelingen kunnen veranderen.
Iran zou ook kunnen proberen een Amerikaanse aanval af te wenden door middel van economische prikkels. Tijdens eerdere gesprekken is onder meer gesproken over mogelijke zakelijke overeenkomsten die de VS toegang zouden geven tot de olie-, gas- en zeldzame aardmetalen van Iran.
Het hoofd van de nucleaire waakhond van de VN heeft in Genève een ontmoeting gehad met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi voor “diepgaande technische besprekingen” voorafgaand aan de cruciale onderhandelingen.
Moeilijk om tot akkoord te komen
Hoewel Rubio volhoudt dat Trump de voorkeur geeft aan een diplomatieke oplossing, stelt hij ook vast dat het moeilijk is om tot een akkoord te komen vanwege het religieuze bestuur en het theologische besluitvormingsproces in Iran.
Regionale bondgenoten maken zich grote zorgen over de mogelijke destabiliserende effecten van militair optreden van de VS en hebben aangedrongen op meer tijd voor diplomatie. Israël lijkt daarentegen voorstander te zijn van een aanval. Iran heeft in de aanloop naar de besprekingen in Genève militaire oefeningen gehouden in de buurt van de omstreden eilanden met de VAE, waardoor de spanningen in de regio verder zijn opgelopen.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!