Key takeaways

• Het WFP verlengt zijn contract met Palantir ondanks interne waarschuwingen over risico’s op het gebied van gegevensprivacy.
• Militaire banden en mazen in de wetgeving rond datamining vormen een bedreiging voor de veiligheid van kwetsbare bevolkingsgroepen.
• Systeemafhankelijkheid en politieke druk verhinderen dat het agentschap de software kan afstoten.

Het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties (WFP) legt momenteel de laatste hand aan een contractverlenging van vijf jaar met het Amerikaanse data-analysebedrijf Palantir. Dit besluit gaat door ondanks een uitgelekte interne audit uit 2025 waarin “hoogprioritaire“ zorgen over gegevensprivacy en een gebrek aan toereikende risicobeheerprotocollen werden benadrukt. Uit de audit, onthuld door PassBlue en FRANCE 24, blijkt dat het WFP heeft nagelaten kritieke privacykwesties aan te pakken die zowel door interne als externe critici aan de orde zijn gesteld met betrekking tot het Digital Operations and Transformation System (DOTS), de software die Palantir heeft ontwikkeld om de omvangrijke humanitaire toeleveringsketen van de organisatie te beheren.

Ethische spanningen

Palantir, een bedrijf met diepe wortels in de Amerikaanse inlichtingen- en militaire sectoren, is gespecialiseerd in het verwerken van enorme datasets om complexe patronen te identificeren. Deze band heeft echter tot verdeeldheid binnen de VN geleid. Sommige functionarissen geven prioriteit aan de operationele efficiëntie die de software biedt. Anderen stellen dan weer dat de samenwerking ethisch gezien twijfelachtig is. De bezorgdheid wordt nog versterkt door de betrokkenheid van het bedrijf bij dodelijke militaire operaties en immigratiehandhaving, evenals door openbare verklaringen van de Palantir CEO, Alex Karp, waarin hij het gebruik van de software in gevechtssituaties erkent.

Risico van datamining

Een belangrijk twistpunt betreft de mogelijkheid van “datamining“. Hoewel Palantir ontkent dat het klantgegevens gebruikt om zijn AI-modellen te trainen, wijzen deskundigen op specifieke bepalingen in gebruikerslicentieovereenkomsten als een maas in de wet waardoor het bedrijf zijn algoritmen zou kunnen verfijnen met behulp van VN-gegevens. Het gaat om bepalingen zoals het recht om gegevens te gebruiken voor “prestatieverbetering”. Onderzoekers van het initiatief ‘Tech for Bad’ waarschuwen dat het WFP in feite gevoelige informatie over kwetsbare bevolkingsgroepen overdraagt aan een militaire aannemer. Die zou deze informatie dan mogelijk kunnen misbruiken om de bewegingen van burgers tijdens conflicten te volgen.

Interne geheimhouding

Intern heeft het WFP moeite met transparantie. Voormalige medewerkers beschrijven een cultuur van geheimhouding waarin het noemen van Palantir werd behandeld als een ‘hete aardappel’ om reputatieschade te voorkomen. Ondanks deze spanningen en een formele petitie van VN-personeel waarin wordt opgeroepen tot beëindiging van het partnerschap, suggereert de leiding dat het agentschap nu te afhankelijk is van de software om gemakkelijk van koers te veranderen. Afstappen van DOTS zou technisch gezien moeizaam en duur zijn, wat mogelijk zou leiden tot het instorten van de toeleveringsketen.

Financiële en politieke druk

Ook financiële en politieke druk spelen een rol. De Verenigde Staten blijven een van de belangrijkste donoren. Hierdoor vrezen sommigen dat het verbreken van de banden met een in de VS gevestigd bedrijf tot vergeldingsmaatregelen van de regering zou kunnen leiden. Hoewel het primaire softwarecontract oorspronkelijk pro bono was, maakt het WFP nog steeds miljoenen aan kosten voor cloudinfrastructuur en gespecialiseerde consultants. Terwijl sommige medewerkers de software als middelmatig en te duur beschouwen, blijven anderen volhouden dat het een onmisbaar hulpmiddel is voor hyper-efficiëntie bij de wereldwijde hulpverlening.

Wereldwijd patroon van verzet

Deze controverse weerspiegelt een bredere wereldwijde trend van verzet tegen Palantir. Diverse instanties, waaronder openbare ziekenhuizen in New York en veiligheidsdiensten in Frankrijk en Duitsland, hebben hun samenwerking met het bedrijf beëindigd door zorgen over gegevenssoevereiniteit en surveillance. Naarmate deze internationale tegenstand toeneemt, blijft de voortdurende afhankelijkheid van de VN van het bedrijf een onderwerp van intensief intern debat. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!