Key takeaways

• De bommenwerper B-21 Raider vermijdt de gebruikelijke budgetoverschrijdingen bij militaire projecten van de Verenigde Staten.
• Contracten met een vaste prijs verschoven het financiële risico naar de fabrikant.
• Er wordt uitgegaan van zo’n 550 miljoen dollar (480 miljoen euro) per vliegtuig.

Hoewel het Amerikaanse leger vaak wordt bekritiseerd voor enorme budgetoverschrijdingen, maar de langverwachte B-21-bommenwerper doorbreekt deze trend. Opvallende projecten zoals de F-35, de torpedobootjager van de Zumwalt-klasse en het vliegdekschip van de Ford-klasse zijn symbolen geworden van financieel wanbeheer, waarbij de totale kosten van de F-35 mogelijk meer dan 2 biljoen dollar (1,75 biljoen euro) zullen bedragen. Het Zumwalt-programma zag zijn vloot slinken van 32 schepen tot slechts drie als gevolg van torenhoge kosten, terwijl het Ford-vliegdekschip te lijden had onder de gelijktijdige implementatie van te veel onbeproefde technologieën.

203 miljard dollar voor 100 vliegtuigen

Gezien de extreme technische moeilijkheidsgraad van stealthbommenwerpers – geïllustreerd door de exorbitante kosten per eenheid van de B-2 Spirit – verwachtten velen dat de B-21 dit patroon van financieel falen zou volgen.

In tegenstelling tot die verwachtingen is het B-21-programma binnen de financiële doelstellingen gebleven die in 2010 waren vastgesteld. Met totale geraamde kosten van ongeveer 203 miljard dollar (177 miljard euro) voor ontwikkeling, exploitatie en een vloot van ten minste 100 vliegtuigen, blijven de aanschafkosten per vliegtuig dicht bij de oorspronkelijke doelstelling van 550 miljoen dollar (aangepast aan de waarden van 2022). Het project vordert volgens plan. De testvluchten zijn al in volle gang en naar verwachting zullen er in 2027 gevechtsklare vliegtuigen op de Ellsworth Air Force Base staan.

Nieuwe aanpak

De belangrijkste reden voor dit succes ligt in de structuur van het contract. In tegenstelling tot de ‘cost-plus’-modellen die voor de Ford en de Zumwalt werden gebruikt – waarbij de overheid elke overschrijding betaalde – maakte de B-21 gebruik van een vaste-prijsovereenkomst. Hierdoor is het financiële risico verschoven naar Northrop Grumman, dat al meer dan 2 miljard dollar aan verliezen heeft opgevangen om het project binnen het budget te houden.

Bovendien heeft de luchtmacht ‘vereistenverschuiving’ voorkomen door een stabiel ontwerp te handhaven en de voorkeur te geven aan beproefde technologieën boven risicovolle, revolutionaire functies. De strenge geheimhouding rond het vliegtuig voorkwam ook dat externe druk ertoe leidde dat er halverwege de ontwikkeling onnodige en dure capaciteiten zijn toegevoegd.

Toekomstige risico’s

Ondanks deze successen is het programma niet vrij van toekomstige risico’s. De B-21 bevindt zich nog in de vroege productiefasen en de onderhoudskosten op lange termijn – die het budget van de F-35 ondermijnden – blijven een onbekende variabele. Northrop Grumman heeft al hogere prijsplafonds voor toekomstige vliegtuigen veiliggesteld om rekening te houden met inflatie.

De B-21 dient echter als een cruciale casestudy op het gebied van defensieaankopen. Door gebruik te maken van een door de aannemer geleid risicomodel, technologische discipline te handhaven en zich aan een langetermijnbudget te houden, heeft het Pentagon aangetoond dat het mogelijk is om op koers te blijven, en daarmee een blauwdruk geleverd voor toekomstige militaire aanbestedingen. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!