Key takeaways
- Turkije is van plan zijn S-400-luchtverdedigingssystemen aan een Golfstaat – waarschijnlijk de VAE of Qatar – te verkopen.
- Deze verkoop is bedoeld om de Amerikaanse sancties op te heffen en de militaire banden met Washington te herstellen.
- Ankara streeft naar hertoetreding tot het F-35-programma en toegang tot Amerikaanse straalmotoren.
Berichten van de gezaghebbende journalist Abdulkadir Selvi in de krant Hürriyet suggereren dat Turkije op het punt staat zijn S-400-luchtverdedigingsbatterijen van de hand te doen. Volgens deze insiderinformatie wordt binnen een dag een officiële verklaring verwacht over de verkoop van het Russische systeem ter waarde van 2,5 miljard dollar (2,2 miljard euro) aan ofwel de Verenigde Arabische Emiraten, ofwel Qatar.
Potentiële kopers
De stap om deze vier batterijen, inclusief de bijbehorende raketvoorraden, van de hand te doen, sluit aan bij lopende strategische verschuivingen. Sinds 2025 voert Ankara actief gesprekken met de Verenigde Staten om afstand te nemen van de Russische apparatuur. Terwijl eerdere opties onder meer bestonden uit het teruggeven van de apparatuur aan Rusland of de verkoop ervan aan Zuid-Korea, is een aankoop door een Golfstaat naar voren gekomen als een haalbaar alternatief.
Die optie is waarschijnlijk ingegeven door de wens van die landen om hun verdediging tegen Iraanse dreigingen te versterken. Een dergelijke transactie stuit echter op hindernissen, met name wat betreft de aanschaf van vervangende raketten, waaraan momenteel zelfs binnen Rusland een tekort heerst.
Relatie met de VS
Voor Turkije waren de S-400’s een diplomatieke last en een praktische belemmering geworden, waarbij twijfels rezen over hun daadwerkelijke nut in gevechtssituaties. De belangrijkste drijfveer voor deze afstoting is het herstel van de militaire banden met Washington.
Door de Russische systemen te verwijderen, hoopt Turkije het Amerikaanse Congres ertoe te bewegen de CAATSA-sancties op te heffen, die er oorspronkelijk toe leidden dat Ankara uit het F-35-gevechtsvliegtuigprogramma werd gezet.
F-35 en motoren voor KAAN-vliegtuigen
Hoewel het afstoten van de S-400’s de deur opent voor Turkije om weer deel te nemen aan het F-35-programma, is het onwaarschijnlijk dat de eerdere gunstige voorwaarden zullen worden hersteld. Voorheen had Turkije een deelnamestatus van niveau III, waardoor het ongeveer 6-7 procent van de onderdelen van het vliegtuig mocht produceren – een deal met een geschatte waarde van 9 miljard dollar over de gehele looptijd van het programma.
Een eventuele nieuwe overeenkomst zou waarschijnlijk het standaard Foreign Military Sales (FMS)-model volgen, dat aanzienlijk minder lokale industriële betrokkenheid biedt. Naast de vliegtuigen zelf is de meest dringende behoefte van Turkije wellicht het veiligstellen van Amerikaanse motoren voor zijn eigen KAAN-gevechtsvliegtuig, een stap die momenteel op verzet stuit binnen het Amerikaanse Congres. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
