Key takeaways

• Tadzjikistan importeert Iraanse olie om zijn energiebronnen te diversifiëren.
• Tadzjikistan vermindert zijn grote afhankelijkheid van Russische brandstof.
• Amerikaanse sancties vormen een bedreiging voor dit strategische partnerschap.

Tadzjikistan is begonnen met de invoer van aardolieproducten en olie uit Iran, wat duidt op een strategische inspanning om zijn energiebronnen te diversifiëren. Volgens het ministerie van Energie en Watervoorraden van het land zijn deze leveringen eind augustus van start gegaan, na bilaterale besprekingen die gericht waren op het versterken van de samenwerking in de olie- en gassector.

Afhankelijkheid van Rusland verminderen

Dit nieuwe energiepartnerschap ontstaat nu Dusjanbe ernaar streeft de risico’s te beperken die gepaard gaan met zijn afhankelijkheid van Rusland, dat begin 2026 goed was voor meer dan 90 procent van de aardolie-import van Tadzjikistan.

Factoren zoals exportbeperkingen in Rusland en verstoringen in raffinaderijen als gevolg van Oekraïense droneaanvallen hebben verschillende Centraal-Aziatische landen gedwongen op zoek te gaan naar betrouwbaardere alternatieven.

Dreiging van internationale sancties

Die transacties brengen Tadzjikistan echter in gevaar voor secundaire sancties van de Verenigde Staten, die hun inspanningen om de Iraanse olie-inkomsten te beperken hebben opgevoerd.

Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Financiën, Gigi O’Connell, merkte op dat het ministerie weliswaar geen commentaar geeft op individuele gevallen, maar dat elke entiteit die actief is binnen de Iraanse petrochemische sector een aanzienlijk risico loopt. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukte verder zijn vastberadenheid om de illegale oliehandel te ontmantelen en degenen die sanctieontwijking faciliteren ter verantwoording te roepen. Dit zou de toegang van Tadzjikistan tot het Amerikaanse financiële stelsel mogelijk in gevaar kunnen brengen.

Versterking van diplomatieke en economische banden

De energieovereenkomst maakt deel uit van een bredere trend van verbetering van de diplomatieke banden tussen Dusjanbe en Teheran. Na een periode van spanning halverwege de jaren 2010 – gekenmerkt door beschuldigingen over politieke moorden en de steun aan verboden politieke partijen – zijn de betrekkingen ontdooid.

Recente samenwerking omvat onder meer een in 2022 opgerichte fabriek voor de productie van drones en een aanzienlijke stijging van de bilaterale handel, die in 2025 389 miljoen euro bereikte.

Evenwichtsoefening met hoge inzet

Analisten suggereren dat Tadzjikistan een delicate diplomatieke evenwichtsoefening probeert uit te voeren, waarbij het zijn economische behoeften afweegt tegen de tegenstrijdige belangen van wereldmachten zoals de VS, China en Rusland.

Terwijl sommige deskundigen van mening zijn dat de relatief geringe omvang van de handel tussen Tadzjikistan en Iran de ernst van een reactie van de VS zou kunnen beperken, waarschuwen anderen dat Dusjanbe de gevolgen van een verdieping van zijn banden met Teheran zorgvuldig moet afwegen.

(at)

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!