Key takeaways

• Het toenemende luchtvaarttoerisme drijft de vastgoed- en huurprijzen in heel Zuid-Europa op.
• Systeemfouten en seizoensverhuur verergeren de huisvestingscrisis nog verder.
• Grote toeristenstromen leiden tot een lage arbeidsproductiviteit en ernstige milieuschade.

Uit onderzoek van de New Economics Foundation in opdracht van de Europese Federatie voor Vervoer en Milieu blijkt dat er een verband bestaat tussen de sterke toename van het luchtvaarttoerisme en de stijgende vastgoedkosten in heel Europa. Hoewel die trend in zeven verschillende landen zichtbaar is, zijn de effecten het meest uitgesproken in Spanje, Italië, Griekenland en Portugal. Omgekeerd kenden landen als Polen, Duitsland en Denemarken, waar het aantal aankomsten per vliegtuig daalde, een lichte daling in de vastgoedwaarden.

Gevolgen voor de Spaanse vastgoedmarkt

Op de Spaanse markt heeft een groei van 12,8 procent in het aantal vliegtuigpassagiers over een periode van zeven jaar naar verluidt de gemiddelde aankoopprijzen van woningen met ongeveer 3.800 euro doen stijgen en de maandelijkse huurprijzen met ongeveer 236 euro doen toenemen. Prognoses wijzen erop dat de huurkosten door die invloed tegen 2031 met nog eens 217 euro zouden kunnen stijgen.

De effecten zijn echter niet overal gelijk; de impact varieert afhankelijk van de lokale vraag, wat betekent dat de prijsstijgingen in een belangrijk knooppunt als Valencia sterk verschillen van die in minder toeristische gebieden zoals Lugo.

Complexe oorzaken van de huisvestingscrisis

Ondanks de invloed van het toerisme wordt de huisvestingscrisis niet uitsluitend veroorzaakt door vliegreizen. Uit gegevens van de Spaanse Centrale Bank blijkt dat het wijdverbreide gebruik van tweede woningen en seizoensverhuur – in totaal ongeveer 400.000 eenheden – bijdraagt aan het probleem.

Ook meer structurele kwesties spelen een rol, waaronder inefficiënte stadsplanning, een tekort aan bouwvakkers, complexe overheidsregelgeving en een algemeen gebrek aan beschikbare woningen in drukbezochte stedelijke centra.

Economische ongelijkheid

Het rapport wijst ook op een zorgwekkende onevenwichtigheid in het economische en ecologische landschap van Spanje. Ondanks enorme investeringen van 12,9 miljard euro in de luchthavens El Prat en Barajas vertoont de horecasector een lage productiviteit. In 2023 was die sector goed voor 10 procent van het totale aantal gewerkte uren, maar droeg hij slechts 5 procent bij aan de nationale bruto toegevoegde waarde.

Bovendien zijn de reële lonen voor werknemers in de horeca sinds 2008 gestagneerd of gedaald, terwijl het aantal toeristen juist sterk is gestegen.

Overtoerisme

Op milieugebied zijn de kosten van die groei hoog. In 2025 overschreden de luchtvaartemissies in Spanje en Italië hun niveaus van 2019 met respectievelijk 14 procent en 10 procent. Dat gaat gepaard met een overweldigende bezoekersdichtheid in bepaalde regio’s; zo ontvangen de Balearen bijvoorbeeld 9,2 toeristen per inwoner, wat het Europese gemiddelde van 0,9 ruimschoots overschrijdt.

Bovendien blijft de geplande uitbreiding van de luchthaven van Barcelona een twistpunt vanwege mogelijke ecologische schade aan het moerasgebied La Ricarda.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

(ns)