Key takeaways

• Iran doet de diplomatie van de Amerikaanse president Donald Trump af als louter politiek theater.
• Militante aanvallen bedreigen de cruciale Saoedische energie-infrastructuur.
• Het scheepvaartverkeer via belangrijke scheepvaartroutes is ingestort.

Terwijl de spanningen in het Midden-Oosten escaleren, heeft de belangrijkste onderhandelaar van Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, de Amerikaanse president Donald Trump bekritiseerd omwille van zijn “theaterdiplomatie“. De voorzitter van het Iraanse parlement heeft via sociale media de spot gedreven met de Amerikaanse president. Hij suggereerde dat de cyclus van dreigingen met grootschalige aanvallen, gevolgd door plotselinge bereidheid tot onderhandelen, slechts een schijnvertoning is. Deze wrijving volgt op Trumps bewering dat er een kader voor een akkoord met Teheran was vastgesteld, een bewering die de Iraanse autoriteiten hebben ontkend. Zij houden vol dat er geen dergelijke plaatsvinden.

Regionale conflicten en energierisico’s

Tegelijkertijd breidt het regionale conflict zich uit, waardoor vitale energie-infrastructuur en scheepvaartroutes in gevaar komen. Saudi-Arabië is gewaarschuwd voor de mogelijkheid van gecoördineerde aanvallen door Iraakse milities in samenwerking met Houthi-rebellen. Inlichtingen wijzen erop dat deze operaties worden aangestuurd door het Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde-korps. Deze waarschuwingen volgen op recente, door de Houthi’s geleide aanvallen op Saoedische olietankers in de Golf van Aden, evenals op een sterke toename van drone- en raketaanvallen gericht tegen het koninkrijk.

Instorting van het scheepvaartverkeer

De onrust heeft geleid tot een dramatische daling van het scheepvaartverkeer door belangrijke knelpunten. Uit gegevens blijkt dat het verkeer door de Straat van Hormuz is gekelderd van een normaal gemiddelde van 130 tot 140 schepen per dag naar slechts enkele schepen. Ook in de Straat van Bab el-Mandeb is de activiteit vrijwel tot stilstand gekomen. Zelfs met een voorgestelde overeenkomst rond verkeersbeheer tussen Oman en Iran is het onwaarschijnlijk dat de normale doorstroming snel zal worden hervat. Een ontwerp van dit plan verbiedt naar verluidt schepen uit Israël en de VS, evenals uit andere landen die Iran schade hebben berokkend, de Straat binnen te varen totdat er schadevergoeding is betaald. Overtreders kunnen boetes krijgen van in totaal 20 procent van de waarde van hun lading.

Gevolgen voor de wereldwijde oliemarkten

Deze agressieve houding van Teheran heeft geleid tot een stijging van de wereldwijde olieprijzen, waarbij zowel de Brent- als de WTI-ruwe-oliefutures zijn gestegen naarmate de hoop op een snelle oplossing vervaagde. Sommige functionarissen suggereerden aanvankelijk dat een kader voor het beheer van de wateren nabij Oman en Iran bijna voltooid was. Toch blijft het onduidelijk of dit daadwerkelijk zal leiden tot heropening van de scheepvaartroutes.

Paraatheid Amerikaanse leger

Ondertussen heeft de Amerikaanse president Donald Trump gereageerd op interne zorgen over de paraatheid van het Amerikaanse leger. Ondanks berichten dat de wapenvoorraden door het conflict zijn uitgeput, beweerde Trump op Truth Social dat de VS over enorme hoeveelheden munitie beschikt. Daarnaast dreigde hij ook met gevangenisstraffen voor degenen die geheime informatie lekken. Later gaf hij echter in het Oval Office toe dat er weliswaar voldoende basiswapens zijn, maar dat de voorraden van bepaalde geavanceerde munitie beperkt beginnen te raken. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!