Key takeaways
- Russische burgers halen miljarden van de bank, in het snelste tempo in tien jaar.
- Angst voor inbeslagnames door de overheid en droneaanvallen wakkert deze financiële paniek aan.
- Structurele liquiditeitstekorten kunnen de staat dwingen toekomstige opnames te beperken.
Russische burgers halen geld van hun bankrekeningen in een tempo dat sinds de eerste schok van de invasie in 2022 niet meer is voorgekomen. Dat wijst op een ingrijpende afname van het vertrouwen in de financiële infrastructuur van het land.
Volgens gegevens verzameld door banki.ru en gerapporteerd door The Moscow Times heeft een aanzienlijke meerderheid van de belangrijkste kredietinstellingen van het land sinds begin maart te maken gehad met een sterke stijging van de uitstroom.
Verliezen bij grote en kleine instellingen
De impact verschilde per grote bank, hoewel de meeste aanzienlijke verliezen leden. Rosselkhozbank kende de grootste daling en verloor meer dan 15 procent van zijn particuliere deposito’s, terwijl Gazprombank een daling van 10,77 procent zag.
Andere opvallende verliezen deden zich voor bij Sovcombank (8,1 procent) en Alfa-Bank (5,6 procent), terwijl VTB relatief stabiel bleef met een lichte daling van 0,24 procent. Sberbank kende over het geheel genomen een groei, maar had in juni en juli te maken met negatieve trends.
T-Bank daarentegen was de enige grote instelling die haar particuliere deposito’s zag groeien, met een stijging van 6,9 procent. De crisis trof kleinere kredietverstrekkers nog harder; zo verloor Investtorgbank bijna 90 procent van haar particuliere deposito’s, terwijl Novobank en BM-Bank een daling zagen van respectievelijk ongeveer 50 procent en 30 procent.
Kapitaalvlucht op het hoogste niveau in tien jaar
Deze verschuiving naar contant geld komt tot uiting in bredere statistieken. Uit gegevens die door The Washington Post worden aangehaald, blijkt dat er in het tweede kwartaal ongeveer 9,4 miljard dollar (8 miljard euro) uit het banksysteem is gehaald, waarbij juli het hoogtepunt van deze uitstroom markeerde.
De trend zette zich voort in augustus, waardoor dit de ernstigste periode van geldopnames in tien jaar werd. Alleen de kapitaalvlucht van 25,9 miljard dollar (22,3 miljard euro) in maart 2022 was groter. Die volgde op het instellen van westerse sancties.
Oorzaken van financiële onrust
Verschillende factoren liggen ten grondslag aan deze paniek. Toegenomen ongerustheid over Oekraïense droneaanvallen binnen de Russische grenzen en het vermoeden dat de regering particuliere spaargelden in beslag zou kunnen nemen om de militaire inspanningen te financieren, hebben het vertrouwen ondermijnd.
Daarnaast merkt de BBC op dat dalende rentetarieven, zoals de daling van de eenjarige rente van Sberbank van 15 procent naar 10 procent, het minder aantrekkelijk hebben gemaakt om geld op de bank te laten staan.
Liquiditeitscrises
De plotselinge vraag naar liquiditeit heeft veel instellingen overrompeld. Een anonieme voormalige financiële functionaris vertelde aan The Washington Post dat sommige banken moeite hebben om de onverwachte maandelijkse opnames van honderden miljarden roebel te verwerken.
Hoewel de Russische Centrale Bank de crisis in het openbaar heeft gebagatelliseerd, heeft zij sinds juni het toezicht verscherpt en banken de bevoegdheid gegeven om grote stortingen nauwkeurig te controleren en ongebruikelijke opnameactiviteiten te signaleren. Reuters heeft verder aangegeven dat het systeem momenteel kampt met een structureel liquiditeitstekort.
Voorspellingen over overheidsingrijpen
Alexandra Prokopenko van het Carnegie Russia Eurasia Center suggereert dat, hoewel een volledige nationalisatie van deposito’s onwaarschijnlijk is, de angst voor een dergelijke gebeurtenis de stormloop op contant geld aanwakkert. Zij waarschuwde dat de overheid uiteindelijk limieten zou kunnen instellen op het bedrag dat particulieren mogen opnemen.
De opbouw van contant geld buiten het banksysteem is het hele jaar door in een stroomversnelling geraakt; in mei was het totale bedrag aan contant geld in particuliere handen sinds januari met 13,6 miljard dollar (11,7 miljard euro) gestegen, de sterkste stijging sinds het begin van de registratie in 1995, de pandemieperiode niet meegerekend. (lv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
