Key takeaways
- Rusland heeft zijn budget voor buitenlandse propaganda verdrievoudigd tot 1,6 miljard euro in 2026.
- Het Kremlin maakt gebruik van diverse tactieken, waaronder mirrorsites en ‘vredesboodschappen’, om de publieke opinie te manipuleren en Rusland als slachtoffer af te schilderen.
- Russische georganiseerde misdaadnetwerken zijn in toenemende mate betrokken bij vijandige operaties in heel Europa, waardoor de grenzen tussen criminele activiteiten en door de staat gesponsorde spionage vervagen.
Rusland heeft zijn budget voor buitenlandse propaganda aanzienlijk verhoogd en heeft volgens de Oekraïense buitenlandse inlichtingendienst een recordbedrag van 1,6 miljard euro toegewezen voor 2026. Dat is een toename met 54 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. De inlichtingendienst legde uit dat die middelen bestemd zijn voor het promoten van Russische verhalen in belangrijke Europese steden zoals Brussel, Wenen en Luxemburg.
Propagandamiddelen
Het budget ondersteunt diverse propagandamiddelen, waaronder Russische overheidsvertegenwoordigingen in het buitenland, netwerken van “Russische Huizen”, pro-Kremlin-organisaties en nieuwe informatieplatforms. Met name na het 20e sanctiepakket van de EU gericht tegen pro-Russische mediakanalen, zijn Kremlin-agenten begonnen met het opzetten van mirrorsites die openlijk pro-Russische boodschappen bagatelliseren.
Op die herwerkte platforms staan vaak interviews met Europese academici die beweren te worden vervolgd omdat ze pleiten voor vrede met Rusland. Het doel van die “vredesboodschappen” is om Rusland als slachtoffer af te schilderen en Oekraïne te framen als de belemmering voor het beëindigen van de oorlog. Bovendien proberen hergebruikte Kremlinverhalen Europa af te schilderen als oorlogsmoe en beweren ze dat Moskou niet geïsoleerd kan worden.
Toegenomen activiteit rond 9 mei
De onthulling valt samen met een toename van Russische propaganda-activiteiten rond de herdenkingen van 9 mei. Inlichtingenfunctionarissen hebben de opkomst waargenomen van wat zij omschrijven als pseudo-Oekraïense groeperingen in het buitenland die zogenaamd pleiten voor vrede. Deze toewijzing maakt deel uit van een breder patroon van hybride activiteiten die door Europese veiligheidsdiensten worden gevolgd.
Russische georganiseerde misdaad
Duitse veiligheidsfunctionarissen hebben eerder gewaarschuwd voor de groeiende rol van Russisch-Euraziatische georganiseerde misdaadnetwerken in de vijandige operaties van Moskou in heel Europa. Die criminele tussenpersonen worden naar verluidt ingezet voor sabotage, intimidatie en gerichte aanvallen, waardoor de directe Russische verantwoordelijkheid wordt versluierd.
Er is bezorgdheid ontstaan naar aanleiding van vermoedelijke Russische operaties op Europees grondgebied, waaronder een dodelijke schietpartij in Berlijn in 2019 en een incident met een brandbom in Leipzig in 2024. Duitse autoriteiten beschouwen dergelijke gevallen als onderdeel van een bredere trend van geheime activiteiten die verband houden met Russische inlichtingendiensten of proxy-structuren.
Ambtenaren zien maffia-achtige netwerken als waardevolle troeven vanwege hun vermogen om personen buiten de formele inlichtingenkanalen te rekruteren en grensoverschrijdend te opereren, wat onderzoeken bemoeilijkt omdat verdachten kunnen overkomen als gewone criminelen in plaats van door de staat gestuurde actoren. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

