Key takeaways

• De Russische autoriteiten hebben strafrechtelijke vervolging ingesteld tegen Pavel Durov, de oprichter van Telegram, omdat het platform terroristische activiteiten zou ondersteunen.
• Durov veroordeelt het onderzoek en beschouwt het als een onderdrukking van fundamentele rechten zoals vrijheid van meningsuiting en privacy.
• De harde aanpak van Telegram is het gevolg van de bredere inspanningen die het Kremlin levert om het online discours binnen Rusland te controleren.

De Russische autoriteiten hebben een strafrechtelijk onderzoek ingesteld tegen Pavel Durov, de oprichter van de berichtenapp Telegram. De zaak vloeit voort uit beschuldigingen dat Telegram terroristische activiteiten ondersteunt, een beschuldiging die is geuit door de Russische Federale Veiligheidsdienst.

Durov reageert

Durov, die buiten Rusland woont, veroordeelde het onderzoek als een poging om fundamentele rechten zoals privacy en vrijheid van meningsuiting te onderdrukken. Hij typeerde de situatie op sociale media als een weerspiegeling van een regering die bang is voor haar eigen burgers.

Eerder deze maand kondigde Moskou plannen aan om het verkeer van Telegram binnen Rusland te vertragen vanwege vermeende overtredingen. Deze stap wordt gezien als onderdeel van een bredere poging van het Kremlin om miljoenen Russische gebruikers om te leiden naar MAX, een door de staat gecontroleerde berichtenapp. Deze strategie sluit aan bij de visie van het Kremlin om een “soeverein internet” te creëren – een online ruimte die streng wordt gecontroleerd door de regering.

Voorwaarden van het Kremlin

Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov verklaarde dat de autoriteiten materiaal op Telegram hebben geïdentificeerd dat mogelijk een bedreiging vormt voor Rusland. Hij noemde talrijke overtredingen en het gebrek aan medewerking van Telegram met de Russische autoriteiten als rechtvaardiging voor de genomen maatregelen. Rossiyskaya Gazeta, een door de staat gecontroleerde krant, beweerde dat Telegram sinds het begin van de oorlog is gebruikt in verschillende Oekraïense complotten tegen Russisch militair personeel en in duizenden gewelddadige incidenten.

Ondanks deze druk heeft Moskou afgezien van een volledige blokkering van Telegram vanwege de populariteit ervan onder burgers en ambtenaren, onder meer vanwege de rol ervan als essentieel communicatiemiddel aan het front.

Russische functionarissen hebben laten doorschemeren dat Telegram zijn activiteiten mag voortzetten als het zich aan de Russische wetgeving houdt. Mensenrechtenactivisten stellen echter dat dit zou betekenen dat Telegram toegang moet verlenen tot privégesprekken en oppositiekanalen moet verwijderen.

Durov, een fervent voorstander van online vrijheid, heeft een complexe relatie met het Kremlin. Nadat hij in 2014 onder druk van de autoriteiten zijn eerste bedrijf VK had verkocht, verhuisde hij naar Dubai en richtte hij Telegram op. Hij heeft zowel de Emirati- als de Franse nationaliteit.

Harde aanpak sociale media

In 2018 probeerden de Russische autoriteiten Telegram te blokkeren, maar dat mislukte. Er leek een ongemakkelijke wapenstilstand te ontstaan tussen Durov en het Kremlin. Door de hernieuwde harde aanpak van onafhankelijke media en onlineplatforms door Moskou is Telegram echter opnieuw in het vizier gekomen.

Los daarvan heeft Rusland de toegang tot populaire westerse platforms zoals WhatsApp, Facebook en YouTube geblokkeerd, wat heeft geleid tot een sterke toename van het gebruik van vpn’s onder Russische internetgebruikers.

Durov zelf is onder de loep genomen door westerse autoriteiten, die kritiek hebben geuit op het naar hun mening lakse moderatiebeleid van Telegram. In augustus vorig jaar werd hij drie dagen vastgehouden in Frankrijk in het kader van een onderzoek naar misdrijven die zouden zijn gepleegd via Telegram, waaronder de verspreiding van beeldmateriaal over seksueel misbruik van kinderen, drugshandel en frauduleuze transacties.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!