Key takeaways
- Rusland kampt met een ernstig tekort aan arbeidskrachten ondanks een laag werkloosheidspercentage, wat een bedreiging vormt voor de economische stabiliteit van het land.
- Een combinatie van demografische achteruitgang, afnemende migratie, militaire mobilisatie en concurrentie van de defensie-industrie zorgt voor een arbeidscrisis.
- Westerse beleidsmakers kunnen deze kwetsbaarheid uitbuiten door gerichte maatregelen te nemen om de Russische beroepsbevolking verder onder druk te zetten.
Het lage werkloosheidspercentage van Rusland, dat momenteel 2,1 procent bedraagt, verhult een diepere crisis: een tekort aan arbeidskrachten. Die schaarste vormt een bedreiging voor de stabiliteit van de Russische economie, ondanks de beweringen van president Vladimir Poetin dat het tegendeel het geval is.
Demografische achteruitgang
Het tekort aan arbeidskrachten is het gevolg van verschillende onderling samenhangende factoren. Ten eerste kampt Rusland met de gevolgen van een scherpe daling van het geboortecijfer in de jaren negentig. Die demografische trend heeft geleid tot een krimpende groep mensen in de werkende leeftijd. Prognoses wijzen erop dat die trend zich zal voortzetten, wat de komende decennia mogelijk zal leiden tot een aanzienlijke afname van de economisch actieve bevolking.
Ten tweede is de migratie, die voorheen de natuurlijke bevolkingsafname in Rusland hielp compenseren, afgenomen. Minder arbeiders uit Centraal-Azië kiezen Rusland als bestemming, maar geven de voorkeur aan landen die betere lonen en veiligere omstandigheden bieden. De oorlog in Oekraïne heeft dat probleem verder verergerd door de migratie vanuit een voorheen belangrijke bron tot stilstand te brengen.
Militaire mobilisatie
Ten derde heeft de aanhoudende militaire mobilisatie voor het conflict in Oekraïne een aanzienlijk deel van de beroepsbevolking weggehaald. Honderdduizenden mannen zijn opgeroepen of zijn het land ontvlucht, waardoor een gat is ontstaan dat moeilijk te vullen is.
Daarenboven concurreert de bloeiende defensie-industrie, aangewakkerd door overheidssubsidies, agressief om de resterende werknemers, waardoor de arbeidsmarkt nog verder wordt aangescherpt.
Het is onwaarschijnlijk dat deze situatie in de nabije toekomst zal verbeteren. De enige mogelijke verlichting zou komen van een scherpe economische neergang die leidt tot massale ontslagen, die waarschijnlijk door het leger en de defensie-industrie zouden worden opgevangen. Dat creëert een vicieuze cirkel die de ernst van de situatie waarin Rusland zich bevindt, onderstreept.
Westen kan reageren
Westerse beleidsmakers zouden deze kwetsbaarheid kunnen benutten door de Russische arbeidsmarkt aan te pakken met strategische maatregelen. Het beperken van geldtransfers naar Centraal-Aziatische migrerende werknemers, het investeren in onderwijs en werkgelegenheid in die landen, en het uitbreiden van visumtrajecten voor Russen die het land willen verlaten, zou de toch al onder druk staande Russische beroepsbevolking verder onder druk kunnen zetten.
Die maatregelen zijn weliswaar minder spectaculair dan sancties op luxegoederen, maar kunnen effectiever blijken om druk uit te oefenen op het Kremlin en mogelijk bijdragen aan een oplossing voor het conflict. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
