Key takeaways

• Russische onderzeeërs blijven de grootste bedreiging voor de NAVO, ondanks tekortkomingen in de oppervlaktevloot.
• Trage productietempo’s dwingen Moskou om de omvang van de vloot op te offeren ten gunste van hightechkwaliteit.
• De Russische onderzeeërs raken langzaam in verval en de productie van nieuwe schepen is traag.

Hoewel de Russische oppervlaktevloot ernstig is ingekrompen, blijven de onderwatercapaciteiten het meest formidabele en gerespecteerde onderdeel van het Russische leger en vormen ze nog steeds een primaire zorg voor NAVO-strategen. Tegen 2026 begint deze onderwatermacht echter aanzienlijke kwetsbaarheden te vertonen, gekenmerkt door een verouderde vloot, stagnerende productietempo’s en een afnemend aantal aanvalsschepen.

Schril contrast

Het contrast tussen de twee takken van de Russische marine is schril. De oppervlaktevloot heeft pijnlijke verliezen geleden, waaronder het zinken van het vlaggenschip in de Zwarte Zee en het verval van het enige vliegdekschip.

De onderzeeërvloot daarentegen blijft een krachtige bedreiging vormen. De NAVO-inlichtingendiensten beschouwen de onderzeeërs van de Yasen-klasse nog steeds als uitzonderlijk onopvallend, en Russische onderzeeërs patrouilleren in de Noord-Atlantische Oceaan en langs onderzeese kabelroutes met een frequentie die doet denken aan de Koude Oorlog. Desondanks kampt de vloot met structureel verval, wat blijkt uit onderzeeërs die in het droogdok verloren zijn gegaan of naar huis moeten worden gesleept.

Nucleaire afschrikking

De strategische afschrikking van Rusland blijft zijn meest stabiele pijler. De vloot omvat nu acht Borei- en Borei-A-onderzeeërs met ballistische raketten, en er zijn er nog meer in aanbouw. Deze schepen, ontworpen voor patrouilles in het Noordpoolgebied, zijn uitgerust met Bulava-raketten en zorgen ervoor dat het maritieme onderdeel van de Russische nucleaire triade intact blijft.

Met de opschorting van het New START-verdrag ondervindt Moskou geen beperkingen bij het uitbreiden van deze specifieke capaciteit.

Aanvalsonderzeeërs

De vloot van aanvalsonderzeeërs kampt echter met een crisis wat betreft het aantal eenheden. Rusland is van plan om in de komende tien jaar alle nucleaire aanvalsonderzeeërs van de derde generatie – zoals de Akula- en Oscar II-klassen – te vervangen door een gestroomlijnde vloot van 10 tot 12 Yasen- en Yasen-M-schepen. Hoewel de Yasen-M technologisch superieur is en beschikt over Zircon-hypersonische raketten, verloopt de productie alarmerend traag.

De Sevmash-scheepswerf produceert ongeveer één boot per jaar, waarbij de bouw van elke romp meer dan acht jaar in beslag neemt. Bijgevolg is Rusland gedwongen om kwantiteit in te ruilen voor kwaliteit, wat resulteert in een kleinere totale aanvalsvloot tot en met 2035.

Onconventionele oorlogsvoering

Moskou streeft ook naar onconventionele onderzeese oorlogsvoering. De tewaterlating van de Khabarovsk markeert het begin van een reeks dragers voor de Poseidon-kerntorpedo, ontworpen om Amerikaanse raketafweersystemen te omzeilen. Hoewel westerse deskundigen discussiëren over het militaire nut van dit ‘doemdagwapen’, weerspiegelt het de wens van het Kremlin om te beschikken over een gegarandeerd tweede-slagvermogen.

Daarnaast exploiteert het geheimzinnige GUGI-directoraat onderzeeërs voor speciale missies die zijn toegelegd op oorlogsvoering op de zeebodem, zoals het afluisteren van communicatiekabels en het onderhouden van onderwaterafluisterposten, een vermogen dat aanzienlijke onrust veroorzaakt voor de Europese veiligheid.

Verouderde technologie

Ondanks deze hightechmiddelen is de operationele realiteit vaak somber. De onderzeeërs van de Kilo-klasse van de Zwarte Zeevloot hebben verliezen geleden door Oekraïense aanvallen, en door het mislukken van het Lada-klasseprogramma is Rusland afhankelijk gebleven van verouderde technologie uit de jaren tachtig. Het beeld van een Russische onderzeeër die in 2025 terug naar de haven werd gesleept, benadrukte de kloof tussen de propaganda van Moskou en de daadwerkelijke paraatheid van de marine.

Samenvattend is de Russische onderzeebootvloot in 2026 een paradox. Ze blijft het gevaarlijkste wapen in het Russische arsenaal, maar raakt langzaam in verval. Haar vermogen om Europese havens en kritieke onderzeese infrastructuur te bedreigen is reëel, maar wordt belemmerd door een trage industriële basis en een falende verouderde vloot. De toekomst van de Russische zeemacht zal niet worden bepaald door officiële beweringen, maar door de vraag of Sevmash de productie kan versnellen en of nieuwe platforms zoals de Perm en de Khabarovsk met succes in dienst kunnen worden genomen. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!