Key takeaways

• De regering-De Croo is erin geslaagd de armoede onder ouderen terug te dringen door de minimale pensioenschijven te verhogen.
• Fiscale houdbaarheid is nu de drijvende kracht achter het overheidsbeleid door middel van strengere premievereisten.
• Nieuwe tegemoetkomingen voor zorgverlof verminderen de verwachte besparingen voor de staat op de lange termijn.

Een recente analyse van het Federaal Planbureau, waarover De Tijd bericht, wijst op een aanhoudende spanning tussen het waarborgen van financiële stabiliteit voor ouderen en het handhaven van de duurzaamheid op lange termijn van het nationale pensioenstelsel. Uit de studie blijkt dat beleidsmaatregelen die gericht zijn op het terugdringen van armoede onder senioren vaak botsen met inspanningen om de stijgende kosten als gevolg van de vergrijzing te beteugelen.

Impact van de regering-De Croo

De regering-De Croo richtte zich op het verhogen van de laagste pensioenschijven en het verbeteren van inkomensgaranties. Deze aanpak heeft de armoede onder gepensioneerden aanzienlijk teruggedrongen, waarbij vrouwen meer profiteerden dan mannen. Tussen 2020 en 2023 stegen de pensioenen van vrouwen met gemiddeld 1,6 procent, tegenover 1,1 procent voor mannen.

Die ongelijkheid bestaat omdat vrouwen vaker laagbetaalde banen hebben of een minimumpensioen ontvangen; zo lag 58 procent van de pensioenen van vrouwen in 2020 onder de 1.600 euro, terwijl slechts 28 procent van de mannen in diezelfde categorie viel.

Evenwicht tussen maatschappelijke voordelen en overheidslasten

Hoewel die maatschappelijke voordelen werden geprezen, kregen ze ook kritiek omdat ze de financiële lasten voor de staat mogelijk zouden verhogen. De totale impact van de hervormingen van de vorige regering leidde echter juist tot een daling van de vergrijzingsgerelateerde kosten met 0,2 procent van het bbp, deels door de groei van de pensioenen voor ambtenaren te vertragen.

Naast vrouwen kwamen die voordelen ook ten goede aan zelfstandigen, mensen met een migratieachtergrond, laaggeschoolden en gescheiden personen, waardoor het armoederisico voor 65-plussers in drie jaar tijd daalde van 13,6 procent naar 11,5 procent.

Verschuiving naar begrotingshoudbaarheid

De huidige regering-De Wever heeft daarentegen haar prioriteit verlegd naar begrotingshoudbaarheid. Door de koppeling tussen het uiteindelijke pensioenbedrag en het aantal jaren dat aan het socialezekerheidsstelsel is bijgedragen te verscherpen, treffen de nieuwe maatregelen vrouwen onevenredig hard. Hoewel dat niet de primaire bedoeling is, benadeelt die structuur mensen met een kortere loopbaan.

Halvering vergrijzingskosten tegen 2070? 

Om de kritiek van vrouwenrechtenorganisaties het hoofd te bieden, heeft de regering deze plannen aangepast door zwangerschapsverlof, zorgverlof en tijdelijke werkloosheid mee te tellen als actieve werkperiodes.

Hoewel dat voor velen een vangnet biedt, vermindert het de totale financiële besparingen. De Commissie Vergrijzing merkte op dat het oorspronkelijke plan de groei van de vergrijzingskosten tegen 2070 zou hebben gehalveerd, maar dat die concessies betekenen dat de verwachte stijging van de uitgaven nu slechts met een derde zal worden verminderd.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

(ns)