Key takeaways
- Op donderdag stemt het parlement de ‘programmawet’ die onder andere de centenindex en de hervorming van het pensioenstelsel omvat.
- Uit ‘De Stemming’, de jaarlijkse peiling van VRT, RTBF en De Standaard, uitgevoerd door de UA en de VUB, blijkt dat 2 op de 3 Belgen zich niet achter de centenindex kan scharen.
- Ook binnen de Arizona-regering zorgt de centenindex voor wrevel, met vooral Sammy Mahdi (cd&v) als grote tegenstander.
Donderdag wordt in het federaal parlement gestemd over de ‘programmawet’, de bundeling van begrotingsafspraken waar onder andere de pensioenhervorming, verlaagde elektriciteitsaccijnzen en de centenindex deel van uitmaken. Er is de voorbije weken veel te doen geweest om die centenindex, nadat de Groep van 10 met een sociaal alternatief kwam. De publieke opinie over die centenindex is eerder negatief, met ongeveer 2 op de 3 Belgen die tegen zijn. Ook binnen de Arizona-regering staan niet alle partijen op één lijn.
Publieke opinie over de centenindex
Met ‘De Stemming’ peilen VRT, RTBF en De Standaard de politieke voorkeuren en maatschappelijke bezorgdheden van de Belgen. Het is een jaarlijks onderzoek uitgevoerd door de Universiteit Antwerpen en de Université Libre de Bruxelles. De bevraging werd afgenomen in maart 2026. De Centenindex kan volgens dat rapport de harten van de Belgen niet bekoren. In Vlaanderen gaat minder dan 1 op de 3 akkoord met deze maatregel. In Brussel en Wallonië is slechts een kwart van de inwoners te vinden voor het niet-indexeren van de hoge lonen.
De centenindex lokte vanaf de start gemengde reacties uit. Aanvankelijk stonden werkgevers ervoor open, omdat deze kostenbesparingen beloofden. De verplichting om de helft van deze besparingen met de overheid te delen via hogere sociale bijdragen temperde echter snel hun enthousiasme. De vakbonden, die zich consequent verzetten tegen elke ingreep in de indexering, sloegen de handen ineen met werkgeversorganisaties binnen de zogenoemde Groep van 10 om een oplossing voor te stellen die de centenindex in de privésector zou afschaffen, maar deze zou behouden voor werknemers in de publieke sector.
Heen en weer
De Groep van 10 kwam met een alternatief, maar dat schoot oorspronkelijk volgens een rapport van de rekenkamer tekort. Daar liet de Groep van 10 het niet bij en ze boden snel een alternatieve rekensom, die wel uitkwam. Na heel wat heen en weer met verschillende rapporten, die verschillende conclusies bevatten over of dat alternatief wel genoeg zou opleveren, raakte premier Bart De Wever niet overtuigd van de levensvatbaarheid van het sociaal alternatief. Daarmee werd het alternatief definitief van tafel geveegd.
Binnen Arizona was er wel nog onenigheid over de centenindex. Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi was eigenlijk fan van het alternatieve voorstel en riep meermaals op om de Groep van 10 te volgen. Hij merkte echter snel dat hij alleen stond bij zijn collega’s. Mahdi gaf eerder deze week aan dat hij zijn verlies toegeeft en cd&v de stemming in het parlement vandaag niet zal tegenhouden. De christendemocraat is wel nog van plan om de centenindex opnieuw op tafel te leggen tijdens de komende begrotingsoefening.
Andere resultaten uit ‘De Stemming’
‘De Stemming’ bevraagt jaarlijks een hele resem aan politieke onderwerpen. Andere opvallende resultaten zorgen toch voor een matig rapport voor de regering van Bart de Wever. Zo is steun voor de verplichte verhoging van het Belgische defensiebudget naar 5 procent van het bbp enorm afgenomen. Vorig jaar lag het NAVO-streefdoel nog op 2 procent, maar was de steun voor verhoging veel sterker aanwezig. In Vlaanderen zakte die steun van 71 naar 54 procent. In Wallonië en Brussel daalde dat tot onder de 50 procent. Ook voor btw-verhoging en de hervorming van de pensioenen is volgens ‘De Stemming’ maar weinig animo te vinden.
Er is ook wel goed nieuws voor de Arizona-regering. Strengere controles bij langdurig zieken worden in alle landsdelen breed gesteund. In Vlaanderen is zelfs meer dan 4 op de 5 het eens met deze maatregel.
De hervorming van het ambtenarenpensioen wordt, in tegenstelling tot de algemene hervorming, wel positief onthaald.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
