Key takeaways

• Olietankers blijven door de Straat van Hormuz varen, waardoor Iran ondanks de escalerende spanningen ruwe olie kan exporteren.
• Veel schepen maken gebruik van “donkere” doorvaarten om westerse sancties te ontwijken tijdens het vervoer van olie.
• Dankzij diplomatieke interventie kunnen bepaalde schepen uit landen als Pakistan en India de zeestraat veilig doorkruisen, wat duidt op een mogelijke “veilige corridor” die door Iran wordt gecontroleerd.

Ondanks de escalerende spanningen en dreigingen om de cruciale waterweg te sluiten, blijven olietankers door de Straat van Hormuz varen, waardoor Iran zijn export van ruwe olie kan handhaven. Sinds het begin van het conflict hebben ongeveer 90 schepen, waaronder olietankers, de straat doorkruist, in weerwil van Iraanse beweringen dat ze schepen zouden aanvallen die de doorgang probeerden.

Ontwijkende manoeuvres

Maritieme gegevens tonen aan dat een aanzienlijk aantal van die schepen “donkere” doorvaarten uitvoert, waarbij ze opzettelijk westerse sancties en toezicht ontwijken. Van veel van deze schepen wordt aangenomen dat ze banden hebben met Iran.

Onlangs hebben ook schepen die banden hebben met India en Pakistan de zeestraat met succes doorkruist, wat mogelijk werd gemaakt door lopende diplomatieke onderhandelingen. Die ontwikkeling onderstreept het belang van de Straat van Hormuz als een cruciale route voor het wereldwijde transport van olie en gas, waarlangs ongeveer 20 procent van de wereldwijde voorraad ruwe olie wordt vervoerd.

16 miljoen vaten olie exporteren

Het conflict heeft het scheepvaartverkeer sinds begin maart aanzienlijk verstoord, waarbij ongeveer 20 schepen het doelwit waren van aanvallen in de regio. Desondanks is Iran erin geslaagd om sinds begin maart meer dan 16 miljoen vaten olie te exporteren, volgens analysebedrijf Kpler. China blijft de belangrijkste afnemer.

Analisten merken op dat Iran effectief heeft geprofiteerd van zijn olieverkoop en tegelijkertijd de controle over de cruciale knelpunt heeft behouden. Gegevens van Lloyd’s List Intelligence bevestigen die bevindingen en tonen aan dat tussen 1 en 15 maart minimaal 89 schepen de zeestraat zijn gepasseerd, waaronder 16 olietankers.

Diplomatieke interventie

Hoewel dit cijfer een aanzienlijke daling vertegenwoordigt ten opzichte van het niveau van vóór het conflict (100 tot 135 scheepsbewegingen per dag), geeft het aan dat de zeestraat niet volledig is afgesloten. Opvallend is dat naar schatting meer dan 20 procent van die schepen banden heeft met Iran, terwijl andere banden hebben met China en Griekenland.

Er zijn duidelijke voorbeelden van diplomatieke interventie, zoals blijkt uit de doorgang van de onder Pakistaanse vlag varende ruwe-olietanker Karachi, die wordt beheerd door de Pakistan National Shipping Corporation. Evenzo zijn twee onder Indiase vlag varende lpg-tankers erin geslaagd de zeestraat te doorkruisen na besprekingen tussen India en Iran.

Geopolitieke druk

Die ontwikkelingen suggereren dat Iran mogelijk een “veilige corridor” heeft gecreëerd voor bepaalde schepen, waarbij het mogelijk gebruikmaakt van zijn nauwere banden met China om risico’s te minimaliseren.

Ondanks de inspanningen van de VS om de wereldwijde bevoorrading te stabiliseren door Iraanse tankers door de zeestraat te laten varen, waarschuwen analisten dat de strategie van Iran erop gericht zou kunnen zijn het tankerverkeer te beperken om druk uit te oefenen op de wereldwijde energieprijzen. De situatie blijft volatiel en complex.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!