Key takeaways
- Oekraïne heeft internationale financiële steun nodig om zijn militaire kracht te behouden en zijn economie weer op te bouwen na de verwoestingen van de oorlog.
- Het EU-lidmaatschap is cruciaal voor Oekraïnes economische stabiliteit op lange termijn en vereist begrotingsdiscipline en politieke samenwerking.
- Ondanks de enorme uitdagingen blijft Oekraïne vastbesloten om door middel van economische hervormingen en veerkracht een weg te banen naar een welvarende toekomst.
De financiële stabiliteit van Oekraïne is cruciaal voor de voortdurende strijd tegen Rusland. Hoewel militaire kracht essentieel is, vormt een sterke economie de basis voor hun visie op de toekomst, waarvoor ze al meer dan vier jaar vechten. Minister van Financiën Sergii Marchenko ziet Oekraïne niet als een last, maar als een waardevolle partner voor Europa, die militaire expertise biedt die is opgedaan door ontberingen. Dat schrijft de BBC.
EU-ambities Oekraïne
De ambitie van Oekraïne om toe te treden tot de EU illustreert het belang van financiële steun van de Unie. Een recente lening van 90 miljard euro zal helpen het begrotingstekort voor de komende twee jaar te overbruggen, wat de groeiende band tussen Oekraïne en zijn Europese bondgenoten aantoont. Deze lening maakt deel uit van een groter internationaal hulppakket van 136,5 miljard dollar (ongeveer 119 miljard euro), dat van vitaal belang is voor het voortbestaan van Oekraïne na onvoorstelbare ontberingen te hebben doorstaan.
Marchenko wijst op het verband tussen een robuuste economie en een sterk leger: “Ons sterke leger is afhankelijk van onze sterke economie.” Hoewel hij dankbaar is voor de internationale steun, stelt hij de cruciale rol die Oekraïense belastingbetalers spelen bij de financiering van hun defensie. Om deze economische basis verder te versterken, heeft Oekraïne sinds het begin van de oorlog de belastingen verhoogd, wat dit jaar 67,5 miljard dollar (ongeveer 59 miljard euro) aan binnenlandse inkomsten heeft opgeleverd.
Financieringstekort overbruggen
De geraamde overheidsbegroting voor 2026 vereist echter ongeveer 112 miljard dollar (ongeveer 97,7 miljard euro), waarvan 60 procent is bestemd voor militaire uitgaven. Dit laat een tekort van 45 miljard dollar (ongeveer 39,2 miljard euro) over, wat verdere belastingmaatregelen noodzakelijk maakt, waaronder nieuwe heffingen op digitale platforms en verminderde btw-vrijstellingen. Een recente lening van 8,1 miljard dollar (ongeveer 7 miljard euro) van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) illustreert de noodzaak van begrotingsdiscipline.
De steun van het IMF is afhankelijk van de toezegging van Oekraïne om belastingontduiking aan te pakken en binnenlandse inkomsten te mobiliseren. De IMF-lening, waarvan deze maand de eerste tranche van 1,5 miljard dollar (ongeveer 1,3 miljard euro) is vrijgegeven, vormt een cruciale stap in de richting van het vrijmaken van de EU-lening, vooral nu de financiële steun van de VS is afgenomen.
Politieke hindernis Hongarije
Oekraïne, dat tegen eind april met een potentiële financieringscrisis wordt geconfronteerd, haast zich om aan andere EU-voorwaarden te voldoen. Sociale en humanitaire uitgaven blijven prioriteiten voor de regering. De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft de EU-lening echter uitgesteld en beschuldigt Oekraïne van het opleggen van een “oliebloakade” vanwege trage reparaties aan de pijpleiding die Russische olie naar zijn land transporteert. Kiev schrijft de vertragingen toe aan aanhoudende Russische aanvallen op reparatieteams. De uitslag van de Hongaarse verkiezingen volgende maand is van groot belang voor de financiële toekomst van Oekraïne.
Sommige critici stellen dat de huidige koers van Oekraïne naar economische stabiliteit onhoudbaar is en suggereren dat dit zou kunnen leiden tot wanbetaling en ineenstorting. Oekraïne blijft echter vastbesloten om zijn economie weer op te bouwen, ondanks de enorme druk die de oorlog met zich meebrengt.
Kosten oorlog
Terwijl de grotere economie van Rusland 5,1 procent van het bbp aan zijn militaire inspanningen kan besteden, wijdt Oekraïne maar liefst 27 procent daaraan. Dit wijst op de afhankelijkheid van Oekraïne van buitenlandse hulp voor essentiële diensten zoals pensioenen, gezondheidszorg en onderwijs. De regering zet zich in voor de uitbreiding van sociale programma’s, waaronder gratis schoolmaaltijden in het hele land en een loonsverhoging van 30 procent voor leraren, waarbij zij hun cruciale rol bij de ondersteuning van kinderen tijdens het conflict erkent.
Ondanks dat de inflatie is gedaald van een oorlogspiek van 26,6 procent naar 7,4 procent, blijven veel bedrijven en particulieren worstelen met de economische gevolgen van de oorlog. Stijgende prijzen voor voedsel en nutsvoorzieningen hebben gepensioneerden zoals Tetiana gedwongen om extra werk te zoeken, terwijl jonge werknemers te maken hebben met uitdagingen zoals lage lonen en personeelstekorten.
Stroomuitval belemmert groei
De aanhoudende stroomuitval maakt de situatie voor bedrijven nog ingewikkelder, waardoor ze aangewezen zijn op generatoren en hogere kosten moeten maken. De centrale bank van Oekraïne erkent dat deze energiebeperkingen de economische groei zullen blijven belemmeren, wat heeft geleid tot een neerwaartse bijstelling van de prognose van 2 procent naar 1,8 procent.
Marchenko wijst op de cruciale noodzaak van voldoende elektriciteit om bedrijven in staat te stellen op volle capaciteit te draaien. Hij zegt dat de regering prioriteit geeft aan inspanningen om de elektriciteitsopwekking te herstellen als een sleutelelement voor het stimuleren van de economische groei.
Omvang wederopbouw
De immense omvang van de wederopbouw- en herstelbehoeften van Oekraïne, geschat op 588 miljard dollar (ongeveer 513 miljard euro) door de Oekraïense regering, de EU, de Wereldbank en de VN, onderstreept de grootte van de uitdaging die voor ons ligt. Dit bedrag omvat het herstel van infrastructuur, woningen en transport, en het opruimen van mijnen in frontgebieden.
Ondanks deze enorme obstakels blijven bedrijfsleiders optimistisch over de toekomst van Oekraïne. De Oekraïense Kamer van Koophandel en Industrie meldt een sterke toename van de belangstelling van buitenlandse investeerders die kansen zien voor groei en deelname aan de wederopbouw na de oorlog.
Aanpakken tekort arbeidskrachten
Er blijft echter een cruciale uitdaging bestaan: het tekort aan geschoolde arbeidskrachten. Miljoenen mensen zijn in dienst getreden bij het leger of zijn het land ontvlucht, waardoor er een aanzienlijk tekort is ontstaan dat door de Internationale Arbeidsorganisatie van de VN wordt geschat op 8,7 miljoen arbeidskrachten. Sommige bedrijfsleiders stellen voor om buitenlandse arbeidskrachten in te voeren om dit probleem aan te pakken.
De Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) heeft sinds het begin van de oorlog meer dan 10 miljard dollar in Oekraïne geïnvesteerd, vanuit het besef dat de veerkracht van het land moet worden ondersteund. De president van de EBRD zegt dat hoewel veel buitenlandse investeerders graag willen deelnemen, een geloofwaardige vredesregeling cruciaal is om stabiliteit op de lange termijn te garanderen.
Toekomst
Marchenko erkent de voortdurende strijd op zowel het slagveld als het financiële front en onderstreept de blijvende noodzaak van militaire en budgettaire steun. Hij is echter van mening dat het overwinnen van deze oorlogsuitdagingen uiteindelijk zal leiden tot een sterkere en veerkrachtigere economie in de toekomst. Hij bevestigt opnieuw de onwrikbare toewijding van Oekraïne aan zijn verdediging: “Het Oekraïense volk, onze regering en onze economie zijn veerkrachtig en vastbesloten om deze oorlog te voeren, omdat we onszelf verdedigen en dat ook zullen blijven doen.” (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!