Key takeaways

• De regering-De Wever wordt tegen 2027 geconfronteerd met een verwachte financieringstekort van 605 miljoen euro voor de OCMW’s.
• Een onderschatting van de vraag naar sociale bijstand heeft deze crisis veroorzaakt.
• Overheidsfunctionarissen moeten meer middelen vrijmaken om essentiële sociale voorzieningen in stand te houden.

De regering-De Wever krijgt veel kritiek voor de onderfinanciering van de OCMW’s (Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn), die tot taak hebben personen te ondersteunen wier werkloosheidsuitkering is uitgeput. Uit een rapport van de Toezichtcommissie blijkt dat er een aanzienlijk financieel tekort is, met een verwachte tekort van 605 miljoen euro alleen al in 2027.

Ontoereikende compensatieregelingen

Hoewel de federale regering een compensatieregeling heeft ingesteld om de gestegen personeelskosten, het betalen van leeflonen en stimulansen voor de re-integratie van uitkeringsgerechtigden op de arbeidsmarkt te dekken, zijn de toegewezen middelen ontoereikend.

Hoewel de regering eerder had toegezegd eventuele tekorten te dekken, blijkt uit huidige ramingen dat het tekort in 2028 zal oplopen tot 646 miljoen euro, om zich in de daaropvolgende jaren te stabiliseren rond een half miljard euro.

Onderschatting van de vraag onder uitkeringen

Deze begrotingscrisis vloeit voort uit een onderschatting van het aantal mensen dat een beroep op hulp zou doen. De regering voorspelde dat slechts een derde van degenen die hun uitkering zouden verliezen, zich tot het OCMW zou wenden.

Uit gegevens van de RVA en de Dienst voor Sociale Integratie blijkt echter dat 53 procent van de 99.144 mensen die tegen juni hun uitkering waren kwijtgeraakt, sociale bijstand heeft aangevraagd, waarbij 44 procent met succes een bestaansminimum heeft ontvangen. Er zijn duidelijke regionale verschillen: Wallonië kent het hoogste goedkeuringspercentage met 48,6 procent, gevolgd door Brussel met 43,9 procent en Vlaanderen met 34,3 procent.

Dringende behoefte aan extra financiering

Om de onmiddellijke druk op deze instanties te verlichten, wordt de afbouw van de uitkeringen geleidelijk doorgevoerd, te beginnen bij degenen die het langst werkloos zijn. Naast de sterke stijging van het aantal OCMW-aanvragen is er een opvallende toename van het aantal mensen dat overstapt op ziekte-uitkeringen. Hoewel het primaire doel van het beleid is om mensen weer aan het werk te krijgen, schakelen velen in plaats daarvan tussen verschillende sociale vangnetten of verdwijnen ze uit de statistieken vanwege ondersteuning door een partner of alternatieve inkomsten.

De regering staat nu voor de taak om extra financiering te vinden als onderdeel van een bredere inspanning om een begrotingstekort van 10 miljard euro aan te pakken. Tenzij de regering besluit het niveau van de steun aan OCMW-instanties te herstructureren, moet zij meer kapitaal veiligstellen om haar financiële toezeggingen na te komen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!