Key takeaways
- De Nederlandse minister van Financiën Eelco Heinen pleit ervoor om 210 miljard euro aan bevroren Russische tegoeden te gebruiken om de verdediging van Oekraïne te financieren.
- De EU staat voor een cruciale beslissing: de oorlogsinspanningen van Oekraïne financieren of het risico lopen dat Rusland na vier jaar conflict de overwinning behaalt.
- De goedgekeurde lening van 90 miljard euro voor Oekraïne is onvoldoende, waardoor aanvullende financieringsbronnen nodig zijn en het debat over het gebruik van bevroren Russische tegoeden mogelijk opnieuw oplaait.
Onder Europese diplomaten groeit de bezorgdheid dat de in december goedgekeurde lening van 90 miljard euro voor Oekraïne onvoldoende zou kunnen zijn om de oorlogsinspanningen tegen Rusland te ondersteunen, dat meldt Politico. Daarom klinken er stemmen om het Euroclear-debat opnieuw te openen.
Debat over bevroren activa herleeft
De Nederlandse minister van Financiën Eelco Heinen neemt het voortouw om de discussie over het gebruik van ongeveer 210 miljard euro aan bevroren Russische activa ter ondersteuning van de Oekraïense defensie volgend jaar te heropenen. Tijdens een besloten bijeenkomst van EU-ministers van Financiën zocht Heinen steun bij zijn collega’s voor dit voorstel.
Het hervatten van deze discussie wakkert een complex juridisch, commercieel en politiek debat aan dat eind vorig jaar ontstond. België, onder leiding van premier Bart De Wever, verzette zich krachtig tegen het oorspronkelijke plan van de Europese Commissie om bevroren Russische activa te gebruiken om Oekraïne te financieren. Ook Bulgarije, Frankrijk, Italië en Malta uitten hun bezorgdheid, terwijl de Europese Centrale Bank waarschuwde voor mogelijke belemmeringen voor toekomstige zakelijke activiteiten in de eurozone.
Extra financiering nodig
Ondanks deze bedenkingen zet Heinen zijn voorstel door, ook al heeft Brussel nog geen middelen uitbetaald van de overeengekomen lening van 90 miljard euro. Deze lening is bedoeld om tweederde van het verwachte begrotingstekort van Oekraïne tot 2027 te dekken, maar er zal extra financiering nodig zijn. De Europese Commissie zoekt momenteel naar bijdragen van Canada, het VK, de VS en Japan om het resterende tekort te overbruggen. Het blijft echter onzeker of de Verenigde Staten onder de regering van president Donald Trump verdere middelen zullen toezeggen.
De op het laatste moment gesloten leningsovereenkomst in december zorgde ervoor dat aan de onmiddellijke financiële behoeften van Kiev werd voldaan. Diplomaten en ambtenaren van de Commissie erkennen echter dat Oekraïne voortdurende steun nodig zal hebben als Rusland zijn militaire campagne voortzet. De EU staat voor een cruciale beslissing: doorgaan met de financiering van de Oekraïense defensie of het risico lopen op een Russische overwinning na vier jaar oorlog.
Financiële druk in de hele EU
Het conflict heeft de overheidsfinanciën in de hele EU onder druk gezet, wat nog wordt verergerd door de economische gevolgen van het conflict in Iran. De EU zou kunnen overwegen gezamenlijke schuldpapieren uit te geven om Oekraïne te steunen, maar Noord-Europese landen, waaronder Nederland, geven de voorkeur aan het benutten van de bevroren Russische activa – een aanpak die de Commissie nooit heeft losgelaten.
Het begrotingstekort van Oekraïne wordt geraamd op 71 miljard euro voor dit jaar en 64 miljard euro in 2027, ervan uitgaande dat de oorlog tegen het einde van het jaar afloopt, een scenario dat door velen als onwaarschijnlijk wordt beschouwd. Diplomaten wachten op bijgewerkte financiële beoordelingen van het Internationaal Monetair Fonds na diens missie naar Kiev in juni.
Overeenkomst inzake de toewijzing van leningen
Tot die tijd richten ambtenaren van de Commissie zich op het afronden van een “memorandum van overeenstemming” met Kiev over de wijze waarop de lening van 90 miljard euro de komende twee jaar moet worden toegewezen. De eerste tranche van 45 miljard euro staat gepland voor juni, nadat Hongarije zijn veto tegen de lening heeft opgeheven na de verkiezingsoverwinning van Péter Magyar op Viktor Orbán.
Voorafgaand aan de Ecofin-bijeenkomst van dinsdag nam Heinen contact op met verschillende EU-hoofdsteden om de steun voor zijn voorstel te peilen. Estland, Letland, Litouwen en Finland spraken hun steun uit, terwijl andere landen zich stilhielden vanwege het gevoelige karakter van de discussie vorig jaar. Naar verwachting zal dit debat tegen het einde van het jaar opnieuw opduiken. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
