Key takeaways

• De Nederlandse regering verzet zich tegen de Amerikaanse MATCH Act omdat die een bedreiging vormt voor haar nationale soevereiniteit.
• ASML loopt het risico miljarden aan inkomsten te verliezen als Amerikaanse exportbeperkingen de toegang tot de Chinese markt blokkeren.
• Diplomatie gebaseerd op samenwerking moet dwang vervangen om de wereldwijde toeleveringsketens voor halfgeleiders te stabiliseren.

De Nederlandse regering heeft haar grote frustratie geuit over de voorgestelde Amerikaanse wetgeving die de exportbeperkingen op halfgeleidertechnologie zou aanscherpen, waarbij met name bedrijven als ASML het doelwit zijn, meldt ANP.

Tijdens een recent bezoek aan Washington benadrukte minister van Buitenlandse Handel Sjoerd Sjoerdsma dat internationale handelsbeperkingen het meest effectief zijn wanneer landen vrijwillig samenwerken in plaats van onder externe druk.

MATCH Act

Centraal in het geschil staat de MATCH Act, een wetsvoorstel dat de Amerikaanse regering de bevoegdheid zou geven om te dicteren welke chipgerelateerde producten bondgenoten naar China mogen exporteren. Bovendien zou de wet bedrijven kunnen verbieden onderhoud te verrichten aan apparatuur die al in China is geïnstalleerd.

Een bijzonder omstreden punt is de bepaling die de VS toestaan bondgenoten te straffen met eigen exportbeperkingen als er geen wederzijdse overeenstemming kan worden bereikt. Minister Sjoerdsma had kritiek op die aanpak en stelde dat de VS geen maatregelen aan hun partners mogen opleggen, vooral omdat die beslissingen van invloed zijn op de economische stabiliteit en de soevereine besluitvorming van Nederland.

ASML onder druk

Als cruciaal knooppunt in de wereldwijde halfgeleiderindustrie is Nederland de thuisbasis van ASML, ’s werelds toonaangevende leverancier van machines voor de chipproductie.

Hoewel de Nederlandse regering al met Washington heeft samengewerkt om bepaalde verkopen aan China te beperken, zijn de spanningen opgelopen na beweringen van de Amerikaanse minister van Handel Howard Lutnick. De minister beweerde dat ASML de huidige regels heeft omzeild, waardoor een geavanceerde machine in China terechtkwam – een bewering die het bedrijf heeft weerlegd.

Economische belangen

De financiële belangen voor Nederland zijn aanzienlijk. ASML haalt een aanzienlijk deel van zijn inkomsten uit de Chinese markt. Uit rapporten blijkt dat de verkoop en onderhoudsdiensten in China de afgelopen drie jaar goed waren voor ongeveer 27 miljard euro, wat neerkomt op maar liefst 36 procent van de totale inkomsten van het bedrijf.

Sjoerdsma uitte zijn bezorgdheid dat de MATCH Act in wezen de Nederlandse nationale veiligheidsbelangen aan Amerikaanse controle zou kunnen overdragen, waardoor een verschuiving zou plaatsvinden van een op vertrouwen gebaseerd partnerschap naar een partnerschap dat op dwang is gebaseerd.

Diplomatieke oplossing

Voor de toekomst pleit Nederland voor een strategie van gerichte en evenredige beperkingen die de mondiale toeleveringsketens niet destabiliseren. De Nederlandse regering geeft er de voorkeur aan hightech-exporten op individuele basis te beoordelen, een doelstelling die haaks lijkt te staan op de Amerikaanse wetgevende aanpak.

Ondanks de meningsverschillen typeerde Sjoerdsma de recente besprekingen als constructief en gaf hij aan dat verdere diplomatieke bezoeken nodig zouden zijn om de bezwaren van Nederland aan te pakken.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!