Key takeaways

• Nederlandse militaire hulp aan Oekraïne brengt de binnenlandse gevechtsgereedheid en de NAVO-normen in gevaar.
• De Europese voorraden zijn niet toereikend voor een langdurige uitputtingsslag.
• Duitsland kampt met kritieke kwetsbaarheden als gevolg van uitgeputte luchtverdedigingssystemen.

Het Nederlandse ministerie van Defensie heeft erkend dat de voortdurende levering van militair materieel aan Oekraïne de gevechtsgereedheid van de eigen troepen in gevaar brengt. Deze steun heeft een ‘verplaatsingseffect’ veroorzaakt. Zo kan Nederland niet voldoen aan essentiële door de NAVO vastgestelde normen voor militaire capaciteit.

Het ministerie laat wel na te zeggen welke specifieke doelstellingen niet zijn gehaald of wat de exacte staat van paraatheid van de eenheden is. Toch benadrukt deze onthulling een groeiend conflict tussen het steunen van Oekraïne en het handhaven van de binnenlandse reserves die nodig zijn voor grootschalige conventionele oorlogsvoering.

NAVO-crisis

Deze situatie is symptomatisch voor een bredere crisis binnen het NAVO-bondgenootschap. Veel Europese strijdkrachten opereerden met voorraden die bedoeld waren voor onderhoud in vredestijd of voor korte, intense conflicten, en niet voor een langdurige uitputtingsslag.

De aanhoudende vraag gedurende meerdere jaren naar gepantserde voertuigen, antitankwapens, luchtverdedigingsraketten en artilleriegranaten heeft kritieke tekortkomingen aan het licht gebracht, zowel in de bestaande voorraden als in het vermogen van de defensie-industrie om vervangende materieel te produceren.

Tekort aan artilleriegranaten

De financiële omvang van deze inzet is aanzienlijk. Nederland rapporteert dat de militaire hulp aan Oekraïne in februari 2026 in totaal ongeveer 11,7 miljard euro bedroeg.

Het tekort aan artilleriegranaten is bijzonder acuut. De miljoenen granaten die naar Oekraïne zijn verscheept overtreffen de productiesnelheid van nieuwe granaten.

Patriot

Soortgelijke kwetsbaarheden zijn aan het licht gekomen in Duitsland, waar functionarissen onlangs waarschuwden dat de overdracht van cruciale middelen – met name de MIM-104 Patriot-luchtverdedigingssystemen – het land kwetsbaar heeft gemaakt voor raket- of luchtaanvallen.

Deze kwetsbaarheid is nog verder vergroot door de noodzaak om de resterende Patriot-batterijen vanaf eind 2025 langs de oostgrens van de NAVO te stationeren ter bescherming van Polen.

Breekpunt bereiken

Duitsland was een van de eerste deelnemers aan het Patriot-donatieprogramma, samen met de VS en Nederland. Het laand heeft nu echter een breekpunt bereikt. In april 2024 gaf minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock toe dat de binnenlandse voorraden van deze systemen bijna uitgeput zijn.

Tijdens een NAVO-bijeenkomst benadrukte zij dat het nu noodzakelijk is om de wereldwijde beschikbaarheid van deze verdedigingssystemen te inventariseren. Dat moet helpen te bepalen hoe verdere hulp aan Oekraïne kan worden geregeld. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!