Key takeaways
- In Wallonië stijgt het aantal gevallen van langdurige ziekte aanzienlijk sneller dan in Vlaanderen.
- Adviesartsen spelen een cruciale rol bij het beoordelen van de arbeidsgeschiktheid, maar hun evaluaties zijn mogelijk onnauwkeurig, wat er in sommige gevallen toe kan leiden dat mensen geen recht hebben op uitkeringen.
- In bepaalde gemeenten bestaat er een aanhoudende cyclus van hoge invaliditeitscijfers, wat wijst op voortdurende uitdagingen bij de terugkeer naar het werk na langdurig ziekteverlof.
België kampt met een groeiende ongelijkheid op het gebied van langdurige ziekte, waarbij Wallonië aanzienlijk hogere percentages kent dan Vlaanderen. Uit een analyse die De Tijd deed van gegevens van het Intermutualistisch Agentschap (IMA) blijkt dat het aandeel 20- tot 64-jarigen dat een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt, sinds 2005 in heel België sterk is gestegen. Deze stijging is echter aanzienlijk sterker in Franstalig België, waar het percentage bijna verdubbelde van iets meer dan 4 procent tot bijna 10 procent. In Vlaanderen daarentegen was de stijging gematigder, van 3,5 procent tot 7,3 procent.
Regionale verschillen
Pedro Facon, CEO van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV), bracht deze regionale verschillen tijdens een parlementaire hoorzitting onder de aandacht. Hij wees erop dat de verschillen in invaliditeitspercentages verder reiken dan de verschillende ziekenfondsen en zelfs binnen dezelfde mutualiteit zichtbaar zijn, afhankelijk van de woonplaats van de patiënt. Facon suggereerde dat deze variatie mogelijk wordt beïnvloed door de behandelende artsen, die rekening houden met de sociaaleconomische realiteit van hun patiënten, hoewel hij afzag van verdere details.
Adviesartsen spelen een cruciale rol bij het beoordelen van de arbeidsgeschiktheid van personen die ziekte- of invaliditeitsuitkeringen ontvangen. Verschillende studies hebben echter twijfel gezaaid over de nauwkeurigheid van hun beoordelingen. Uit recent onderzoek van het RIZIV is gebleken dat ongeveer 25 procent van de personen die vorig jaar langdurig ziekteverlof ontvingen, mogelijk niet in aanmerking kwam of gedurende een te lange periode uitkeringen ontving. Deze bevindingen tonen nog maar eens de noodzaak van meer toezicht en mogelijke verbeteringen in het beoordelingsproces.
Groeiende kloof
De groeiende kloof in invaliditeitspercentages tussen Noord- en Zuid-België is bijzonder opvallend. Provincies als Henegouwen (11,9 procent) en Luik (9,5 procent) vertonen volgens gegevens van het IMA aanzienlijk hogere percentages langdurig ziekteverzuim in vergelijking met andere regio’s. Statistieken van het RIZIV bevestigen deze trend, waarbij deze provincies opvallen naast een aanzienlijke stijging in absolute aantallen binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Deskundigen suggereren dat verschillende factoren bijdragen aan deze regionale verschillen, waaronder de demografische leeftijdsverdeling, de regionale vraag naar arbeidskrachten en culturele of vakbondinvloeden. Onderzoek door zowel het RIZIV als het IMA bracht een verband aan het licht tussen arbeidsongeschiktheid en verhoogde vergoedingen voor sociaal kwetsbare personen. Dit beleid biedt gemakkelijkere toegang tot gezondheidszorg, maar kan ook het risico op langdurige arbeidsongeschiktheid en invaliditeit vergroten in regio’s met een hoger aandeel in aanmerking komende begunstigden.
Aanhoudende cyclus
Uit verdere analyse door De Tijd bleek dat gemeenten met hoge invaliditeitscijfers in 2014 in het daaropvolgende decennium een nog sterkere toename van langdurige ziekte kenden. Dit duidt op een aanhoudende cyclus waarbij personen in deze gebieden vatbaarder zijn voor langdurig ziekteverzuim en grotere uitdagingen ondervinden bij de terugkeer naar het werk.
Gegevens van het Centrum voor Werkgelegenheidsondersteuning van de KU Leuven suggereren dat invaliditeitsgevallen in Wallonië vaak betrekking hebben op werklozen of inactieve personen in plaats van werkende professionals die langdurig ziek zijn. Bovendien is het overgangspercentage van werkloosheid naar inactiviteit in Wallonië en Brussel consequent hoger geweest dan in Vlaanderen. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
