Key takeaways
- Verlenging van het kernwapenverdrag New START geeft tijd voor toekomstige onderhandelingen over wapenbeheersing, maar stelt Rusland in staat door te gaan met de ontwikkeling van geavanceerde wapens.
- Als het voorstel van Poetin tot verlenging wordt aanvaard, zou dit China kunnen ontmoedigen om deel te nemen aan ontwapeningsbesprekingen vanwege de vermeende zwakte van de VS.
- Deskundigen bevelen aan om prioriteit te geven aan maatregelen voor onmiddellijke risicobeperking, zoals beveiligde communicatiekanalen, boven het nastreven van een complex nieuw multilateraal verdrag.
Ondanks een geschiedenis van rivaliteit tijdens de Koude Oorlog, gekenmerkt door talrijke nucleaire verdragen gericht op het beheersen van de wapenwedloop, blijft de toekomst van nucleaire ontwapening onzeker. Het New START-verdrag, de laatste nog bestaande overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Rusland, loopt op 5 februari af.
Nieuwe verlenging?
Omdat beide landen nauw betrokken zijn bij het conflict in Oekraïne, zijn er geen besprekingen gevoerd over een opvolgend verdrag. De Russische president Vladimir Poetin heeft voorgesteld om de bestaande beperkingen van New START met een jaar te verlengen, maar de Amerikaanse president Donald Trump heeft hier nog niet formeel op gereageerd. Deskundigen zijn verdeeld over de voordelen van het aanvaarden van het voorstel van Poetin.
Verlenging van het verdrag zou waardevolle tijd kunnen opleveren om een weg voorwaarts te vinden en een signaal kunnen zijn dat men zich inzet voor wapenbeheersing. Het zou Rusland echter ook in staat stellen om door te gaan met de ontwikkeling van geavanceerde wapensystemen die buiten het bereik van New START vallen, zoals de Burevestnik-kruisraket en de Poseidon-torpedo. Er bestaat bezorgdheid dat de weigering van Rusland om sinds 2023 deel te nemen aan wederzijdse inspecties de zaken nog ingewikkelder maakt. Het accepteren van het voorstel van Poetin zou China onbedoeld kunnen ontmoedigen om deel te nemen aan onderhandelingen over wapenbeheersing, omdat het de indruk wekt dat de VS terughoudend zijn ondanks het snel groeiende nucleaire arsenaal van China.
China
De Verenigde Staten en Rusland bezitten samen bijna 87 procent van alle kernkoppen ter wereld, wat de urgentie van wereldwijde ontwapeningsinspanningen onderstreept. Hoewel Trump de wens heeft uitgesproken om zowel Rusland als China bij de denuclearisatie te betrekken, vindt Peking dergelijke voorstellen onredelijk gezien de ongelijkheid in bestaande arsenalen. Wat de zaak nog complexer maakt, is dat Rusland ervoor pleit om de nucleaire capaciteiten van NAVO-leden zoals Groot-Brittannië en Frankrijk in toekomstige onderhandelingen mee te nemen, een voorstel dat deze landen fel afwijzen.
Gezien deze obstakels lijkt het sluiten van een nieuw multilateraal nucleair verdrag een buitengewoon moeilijke opgave. Een alternatieve aanpak zou een bilaterale overeenkomst tussen de VS en Rusland kunnen zijn, met flexibele beperkingen op kernkoppen om het groeiende nucleaire programma van China aan te pakken. Deskundigen geven echter prioriteit aan onmiddellijke maatregelen om het risico van een onbedoeld nucleair conflict tot een minimum te beperken.
Het opzetten van veilige communicatiekanalen tussen alle relevante partijen, waaronder Europese hoofdsteden, is cruciaal om mogelijke crises te beperken. Hoewel wapenbeheersing een langetermijndoel blijft, biedt het prioriteren van risicobeperkende en vertrouwenwekkende maatregelen een praktischer en urgenter pad voorwaarts in het huidige complexe geopolitieke landschap.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!