Key takeaways

• De Hongaarse premier Viktor Orbán dreigt Oekraïne‑steun te blokkeren vanwege energiekwesties, wat tot felle reacties in de EU leidt.
• De EU zou mogelijk juridische stappen nemen, inclusief het ontnemen van Boedpests stemrecht, als Orbán in april wordt herkozen.
• Orbáns berekende zet benadrukt de kwetsbaarheid van de EU voor individuele lidstaten die hun vetorecht gebruiken voor politiek gewin.

De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft consequent zijn invloed op de EU-agenda uitgeoefend door veto’s als strategisch instrument in te zetten. Zijn laatste poging om een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne te blokkeren door gebruik te maken van bezorgdheid over de Druzhba-oliepijpleiding heeft echter scherpe kritiek uitgelokt en het vooruitzicht op ernstige gevolgen doen ontstaan.

Veranderende aanpak

EU-diplomaten en -functionarissen suggereren dat, hoewel de Unie tot nu toe directe confrontaties met Hongarije heeft vermeden, deze aanpak na de komende Hongaarse verkiezingen in april zou kunnen veranderen. Een herverkiezing van Orbán zou een afrekening met Brussel kunnen uitlokken, aangezien de bezorgdheid over het aanwakkeren van zijn campagnecampagne plaatsmaakt voor de noodzaak om te voorkomen dat andere leiders soortgelijke tactieken gaan toepassen. Dat vertellen ze aan Politico.

De Zweedse minister voor Europese Zaken, Jessica Rosencrantz, veroordeelde de acties van Hongarije als “een nieuw dieptepunt” en gaf aan dat juridische instrumenten, waaronder artikel 7 van het EU-Verdrag, dat Boedapest zijn stemrecht zou kunnen ontnemen, op tafel liggen.

Mogelijke gevolgen

De EU overweegt een reeks opties om Orbáns verzet aan te pakken, mocht hij worden herkozen. Deze omvatten het koppelen van EU-fondsen aan strengere voorwaarden op het gebied van de rechtsstaat en mogelijk het ondernemen van juridische stappen tegen hem wegens het belemmeren van de lening.

Tijdens een recente bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken uitte de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul zijn groeiende ongeduld over het obstructiegedrag van Hongarije, waarbij hij benadrukte dat dergelijk gedrag niet langer acceptabel is. Hongaarse functionarissen bagatelliseerden de ernst van Wadephuls opmerkingen, maar andere diplomaten bevestigden dat deze duidelijk en direct waren en geen ruimte voor twijfel lieten.

Misbruik maken van zorgen

Orbáns laatste manoeuvre is bekritiseerd vanwege het berekenende karakter ervan, waarbij hij misbruik maakt van de bezorgdheid over de Druzhba-pijpleiding om invloed te krijgen op de EU en Oekraïne. Zijn acties hebben de spanningen verergerd, wat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ertoe heeft aangezet EU-inspecties van de pijpleiding te weigeren en te verklaren dat hij geen interesse heeft in het repareren ervan.

Ondanks waarschuwingen van de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, over de juridische gevolgen van Orbáns acties, zijn er geen concrete stappen ondernomen tegen Hongarije.

Moeilijke beslissing

De komende bijeenkomst van de Europese Raad stelt de leiders voor een dilemma: ofwel het risico lopen Zelensky woedend te maken door de lening van tafel te halen, ofwel Orbán confronteren en mogelijk de indruk wekken toe te geven aan chantage. De EU staat voor een complexe uitdaging om haar betrokkenheid bij Oekraïne in evenwicht te brengen met de noodzaak om de beginselen van eenheid en verantwoordingsplicht binnen haar gelederen hoog te houden. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!