Het jongste inflatierapport van het Belgische statistiekbureau Statbel bevestigt dat het leven fors duurder is geworden door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat conflict geeft de energieprijzen een enorme boost. Maar ook andere grondstoffen worden schaarser. Uit een onderzoek van Milgro, specialist in afval- en grondstoffenmanagement, blijkt dat ruim de helft van de Belgen daar de impact van voelen aan de kassa. Al weet niet iedereen wat grondstofschaarste juist inhoudt.

Key takeaways

• De inflatie in België is sterk gestegen, vooral door hogere energieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Dat conflict jaagt ook de prijs van andere grondstoffen de hoogte in.
• Meer dan de helft van de Belgen voelt de impact van grondstoffenschaarste aan de kassa, maar veel mensen begrijpen onvoldoende wat het precies inhoudt.
• Zowel bedrijven als de overheid worden door de consumenten als sleutelspelers gezien in het aanpakken van grondstoffenschaarste, terwijl recyclage en duurzamer gedrag steeds belangrijker worden. Dat blijkt uit de bevraging van Milgro en het onderzoeksbureau iVox bij 500 Belgen.

De Belgische consumentenprijzen zijn in april met maar liefst 4,01 procent gestegen in vergelijking met een jaar eerder. Daarmee ligt de inflatie ruim twee keer zo hoog als in maart. Het zal niemand verbazen dat de stijgende energieprijzen de grootste aanjagers zijn. Zo is de gemiddelde gasprijs tussen maart en april met 23 procent gestegen. Elektriciteit werd tijdens diezelfde tijdspanne 5,4 procent duurder.

Niet alle energieprijzen stijgen

De Belgen zijn zich meer dan bewust van de impact van de stijgende energieprijzen op hun koopkracht. Al zijn er nog factoren die de producten in de winkel duurder maken. Zo zitten de prijzen van enkele andere grondstoffen al van voor het militaire conflict in de lift. De oorlog geeft die prijstoenames nu nog een extra boost. Denk onder meer aan agrarische grondstoffen. De Bloomberg Agriculture Spot Index brengt al jaren de prijzen van tien van ’s werelds best verkochte gewassen in kaart. Deze maand stijgt die index al voor de derde keer op rij.

Het komt dan ook niet als een verrassing dat 45 procent van de Belgen aangeeft dat de Belgen voeding bovenaan de lijst plaatsen van producten waarvan prijsstijgingen het meest doorwegen, gevolgd door huishoudtoestellen (56%), elektronica (55%), auto’s (41%) en batterijen (37%).

Weinig Belgen beseffen wat grondstoffenschaarste is

Hoewel driekwart (76%) van de Belgen grondstoffenschaarste als een reëel probleem beschouwt, blijft
de kennis opvallend beperkt. Slechts 38 procent zegt goed te weten waarover het gaat, terwijl meer
dan de helft (55%) er nog nooit van gehoord heeft of er weinig over weet. Die kenniskloof vertaalt zich in hoe de impact wordt ingeschat. Hoewel een grote meerderheid (78%) aangeeft al gevolgen te ervaren, zegt slechts 41 procent dat grondstoffenschaarste vandaag een directe invloed heeft op het dagelijkse leven. Vier op tien zien die impact niet, en 19 procent heeft geen mening.

“Nochtans is het belangrijk dat mensen zich bewust zijn van dat probleem”, zegt Pascale Hendrickx, Managing Director van Milgro België, in een gesprek met onze site. “Pas als dat besef er is kunnen ze hun gedrag aanpassen. Vandaag worden er nog te veel spullen weggegooid. Denk bijvoorbeeld aan mensen die jaarlijks een nieuwe smartphone kopen. Voor de productie van die toestellen heb je veel grondstoffen nodig, waardoor de schaarste in stand wordt gehouden.”

De Belgen kijken in de eerste plaats naar de bedrijven voor een oplossing. Uit onderzoek van Milgro blijkt dat bijna twee op drie Belgen (65%) vinden dat bedrijven een rol moeten spelen in het aanpakken van grondstofschaarste. Er is volgens de Belgen ook een rol weggelegd voor de overheid. Zo vindt 76 procent van de Belgen dat de overheid bedrijven strenger moet aanpakken bij het gebruik van schaarse grondstoffen, en steunt 77 procent het invoeren van maximumprijzen wanneer grondstoffen schaars worden.

Meer recyclage door hogere energie- en grondstofprijzen?

Hendrickx hoopt dat de hogere grondstofprijzen meer bedrijven zullen aanzetten om te recycleren, wat volgens haar een goede manier is om de grondstoffenschaarste aan te pakken. “Momenteel is het voor bedrijven goedkoper om plastic in te voeren uit het buitenland, maar door de stijgend energiekosten zullen ook de transportkosten stijgen en wordt het wellicht goedkoper om plastic te recycleren in eigen land”, klinkt het.

Meer duurzaamheid dringt zich hoe dan ook op. België bereikt op 11 april zijn ‘Overshoot day’. Dat betekent dat indien de hele wereld zoals Belgen zou leven dat alle grondstoffen die de planeet in één jaar kan aanmaken, op die dag op zijn. We verbruiken met andere woorden heel wat brandstoffen, voedingsstoffen, zeldzame metalen en andere natuurlijke grondstoffen die niet meer hernieuwd kunnen worden.

Wil je op de hoogte blijven van alles wat er zich afspeelt in de financiële wereld? Via deze link kan je je inschrijven op de dagelijkse nieuwsbrief.

Wil je toegang krijgen tot alle stukken op BusinessAM en dat voor minder dan 50 euro per jaar? Sluit dan hier een abonnement af!