Key takeaways

• Hoge accijnzen zorgen ervoor dat Belgische consumenten voedsel en alcohol in het buitenland kopen.
• Prijsverschillen stimuleren kopers van sterke drank om regelmatig naar buurlanden te gaan shoppen.
• Volgens Vinum et Spiritus, de Belgische federatie voor de wijn- en spiritssector, zouden lagere accijnzen de binnenlandse verkoop kunnen stimuleren en uiteindelijk zelfs hogere belastinginkomsten opleveren.

De Belgische economie en de staatskas blijven kampen met een structureel probleem op het gebied van grensoverschrijdend winkelen. Volgens gegevens van de brancheorganisatie Vinum et Spiritus gaven Belgische inwoners in 2025 708 miljoen euro uit aan voedingsmiddelen en dranken in buurlanden. Van dit bedrag ging ongeveer 14 procent – oftewel 98 miljoen euro – naar alcoholische dranken.

Gevolgen van hoge accijnzen

De federatie stelt dat hoge belastingen consumenten wegjagen van de binnenlandse markt. Zij wijzen op een accijnsverhoging op alcohol uit 2015, waarvan verwacht werd dat deze jaarlijks 220 miljoen euro zou opleveren; de huidige inkomsten liggen echter 33 miljoen euro lager dan tien jaar geleden. Dit suggereert dat forse prijsstijgingen Belgen juist hebben gestimuleerd om hun voorraden in het buitenland aan te schaffen. Sterke drank is de meest getroffen categorie: 8,7 procent van alle uitgaven aan sterke drank vindt buiten België plaats, het hoogste percentage van alle voedingsmiddelen en dranken.

Financiële last voor consumenten

De financiële last voor consumenten wordt geïllustreerd door een standaardfles whisky van 70 cl met een alcoholpercentage van 40 procent. In België kost zo’n fles ongeveer 16,79 euro, waarbij belastingen (accijns, btw en verpakkingsheffingen) meer dan tweederde van de totale prijs uitmaken. Uit onderzoek van WHYFIVE blijkt dat terwijl wijnkopers vaak worden aangetrokken door een groter aanbod in het buitenland, kopers van sterke drank vooral worden gemotiveerd door het aanzienlijke prijsverschil. Dit komt het duidelijkst naar voren bij reizen naar Luxemburg, waar de aankoop van sterke drank vaak het hoofddoel is.

Oproep tot beleidswijziging

Om dit tegen te gaan, dringt Geert Van Lerberghe, CEO van Vinum et Spiritus, er bij de begrotingsonderhandelaars op aan om de accijnstarieven terug te brengen naar het niveau van vóór 2015. Hij stelt dat het verkleinen van het prijsverschil winkelen in België weer tot de logische keuze zou maken, waardoor lokale bedrijven worden beschermd en de begroting wordt versterkt. Zo zou het terugdraaien van de belasting op diezelfde whiskyfles de binnenlandse prijs verlagen tot 13,80 euro, wat de Franse prijs van 13,14 euro bijna zou evenaren en het verschil met Luxemburg aanzienlijk zou verkleinen, volgens Vinum et Spiritus.

Potentiële fiscale voordelen van belastingverlagingen

Uit analyses blijkt dat een verlaging van de belastingen op mousserende wijnen en gedistilleerde dranken zou kunnen leiden tot een stijging van 32 procent in de binnenlandse aankopen. Een dergelijke maatregel zou potentieel 48,1 miljoen euro aan extra belastinginkomsten kunnen opleveren, wat zou resulteren in een netto fiscale winst van 22 miljoen euro. Bovendien verwijst de federatie naar een studie van Fevia en het Federaal Planbureau waaruit blijkt dat maatregelen om grensoverschrijdend te winkelen te vermijden de schatkist 256 miljoen euro extra zouden kunnen opleveren. Aangezien het huidige regeerakkoord grensoverschrijdend winkelen als een probleem erkent, roept Vinum et Spiritus op tot concrete maatregelen om de belastingen te verlagen op de plaatsen waar de prijsverschillen het grootst zijn.

Open brief

In een open brief aan de Belgische regering vragen Vinum et Spiritus, Comeos, Fevia, Unizo en BABM om de begrotingsonderhandelingen aan te grijpen om de fiscale druk op onder meer alcoholische dranken te verlagen en zo de concurrentiepositie van Belgische bedrijven te herstellen. Volgens de organisaties zou dat niet alleen meer aankopen naar België terughalen, maar ook de belastinginkomsten en de begroting ten goede komen.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!