Key takeaways

• Europese gasprijzen schieten omhoog naar het hoogste niveau in drie jaar.
• Lage voorraden vergroten de afhankelijkheid van schommelende lng-importen.
• Streng winterweer zou de energiekosten voor huishoudens met 15 procent kunnen doen stijgen.

De Europese groothandelsprijzen voor gas stijgen naar het hoogste niveau in drie jaar, waardoor de kans toeneemt dat deze winter de zwaarste wordt sinds 2022.

De Nederlandse TTF-referentieprijs is sinds het begin van het jaar aanzienlijk gestegen en noteert momenteel boven de 66 euro per MWh. Die opwaartse trend wordt grotendeels aangedreven door de bezorgdheid onder beleggers over de langdurige sluiting van de Straat van Hormuz, een cruciale doorgang voor bijna 20 procent van de wereldwijde transporten van vloeibaar aardgas (lng).

Kritiek lage opslagreserves

De prijsvolatiliteit wordt nog versterkt door de kritiek lage energiereserves. De opslagniveaus in de Europese Unie bedroegen eind augustus ongeveer 63 procent, ver onder het historische vijfjaarsgemiddelde van 79 procent.

Dit tekort is bijzonder acuut in Nederland en Duitsland, waar de voorraden respectievelijk 44,3 procent en 51 procent bedragen. Deskundigen merken op dat dergelijke lage reserves een weerspiegeling zijn van de omstandigheden die vlak voor de vorige grote energiecrisis in 2021 heersten.

Toenemende afhankelijkheid 

Hoewel de EU het totale gasverbruik met 15 procent tot 20 procent heeft teruggedrongen ten opzichte van 2021, vergroten de lagere opslagniveaus de afhankelijkheid van lng-importen. Dit leidt tot een risicovolle concurrentiestrijd met Aziatische afnemers, waardoor de groothandelsprijzen nog verder zouden kunnen stijgen.

Analisten van Goldman Sachs suggereren dat, als de export uit het Midden-Oosten niet snel weer op het normale niveau komt, de prijzen tegen eind 2026 mogelijk boven de 100 euro per MWh zouden kunnen uitkomen. Een dergelijke extreme schaarste zou de EU zelfs kunnen dwingen om haar gefaseerde verbod op de invoer van Russisch gas te heroverwegen.

Gevolgen voor particuliere consumenten

De gevolgen voor individuele consumenten hangen af van de lokale marktstructuren. Hoewel pieken in de groothandelsprijzen niet onmiddellijk doorwerken in de rekeningen van eindgebruikers vanwege hedging en bestaande contracten, zullen langdurige prijsstijgingen uiteindelijk toch doorwerken.

Huishoudens met variabele tariefplannen zullen dit waarschijnlijk als eerste merken. De snelheid waarmee deze overgang plaatsvindt, verschilt per land. Zo ondergaat Nederland vrijwel onmiddellijke prijsaanpassingen, terwijl dit in Duitsland en Oostenrijk tot wel een jaar kan duren door het grote aantal langlopende vaste contracten.

Regionale kwetsbaarheden 

Italië wordt aangemerkt als bijzonder kwetsbaar door de grote afhankelijkheid van gas en de relatief snelle doorberekening van prijsstijgingen, ondanks de momenteel hoge opslagniveaus.

Winterprognoses

Uiteindelijk zal de zwaarte van de financiële last voor Europese burgers afhangen van het weer, aangezien een strenge winter de vraag naar verwarming zou doen stijgen en de energiekosten verder zou opdrijven. Sommige schattingen suggereren dat de totale energiekosten voor huishoudens in de eurozone in het laatste kwartaal met maar liefst 15 procent op jaarbasis zouden kunnen stijgen.

(at)

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!