Key takeaways
- De AfD staat nu voor het eerst bovenaan in de opiniepeilingen in Berlijn.
- De gevestigde partijen handhaven een cordon sanitaire om te voorkomen dat extreemrechts aan de macht komt.
- Landelijke frustraties over immigratie en de economie zorgen voor de opmars van de partij.
Voor het eerst is de extreemrechtse Alternative für Deutschland (AfD) als grootste partij uit de bus gekomen in een opiniepeiling in Berlijn. Volgens gegevens die donderdag door Insa zijn gepubliceerd, behaalde de AfD 19 procent van de stemmen en liet daarmee zowel Die Linke als de Christendemocraten (CDU) – die elk 18 procent behaalden – nipt achter zich.
Andere resultaten lieten zien dat de Groenen op 16 procent stonden en de Sociaal-Democraten op 13 procent. De opmars toont aan dat de AfD ook buiten Oost-Duitsland aan invloed wint. Toch blijft regeringsdeelname voorlopig onwaarschijnlijk, omdat de gevestigde partijen weigeren coalities met de partij te vormen.
Leiderschapswissel bij de CDU
De peiling volgt op een periode van instabiliteit voor de CDU in Berlijn. Na een controverse rond zijn reactie op een grote stroomstoring in januari trok regerend burgemeester Kai Wegner zich terug uit de herverkiezingscampagne.
Daarop werd senator van Financiën Stefan Evers aangeduid als belangrijkste kandidaat van de CDU voor de deelstaatverkiezingen op 20 september.
Nationale opmars
De trend in Berlijn past binnen een bredere nationale opmars van de AfD. De partij profiteert van onvrede over immigratie en economische problemen. In april bleek uit een landelijke Insa-peiling dat de partij een piek van 28 procent bereikte, waarmee ze de CDU en CSU voorbijstreefde.
Hoewel de partij terrein wint in het westen, liggen haar belangrijkste kansen in het oosten. In Saksen-Anhalt bijvoorbeeld, waar op 6 september verkiezingen worden gehouden, scoort de AfD in de peilingen meer dan 40 procent, ver voor op de CDU met 24 procent. Ook in Mecklenburg-Voor-Pommeren heeft de partij een voorsprong in de aanloop naar de verkiezingen van 20 september.
Cordon sanitaire
Ondanks deze cijfers wordt de AfD geconfronteerd met een cordon sanitaire – een collectieve afspraak tussen de gevestigde partijen om te voorkomen dat extreemrechts in de regering komt. Deze barrière blijft een aanzienlijk obstakel voor de AfD, die sinds haar oprichting in 2013 naar de macht streeft.
Publiek verzet
Het publieke verzet tegen de groei van de partij blijft hevig. Onlangs protesteerden duizenden demonstranten in Erfurt tijdens het jaarlijkse congres van de AfD, met het argument dat de opkomst van de partij het democratische bestel van het land in gevaar brengt.
AfD-functionarissen wijzen die beschuldigingen van de hand. Recent slaagde de partij er bovendien in een juridische procedure om een eerder opgelegd label van “extremistisch” door inlichtingendiensten te laten schrappen. (lv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
