Key takeaways
- Europeanen zijn nu voorstander van hogere militaire uitgaven en binnenlandse bewapening.
- Het afnemende vertrouwen in de veiligheidsbeloften van de Verenigde Staten is de drijvende kracht achter dit streven naar autonomie.
- Er is nog steeds meer vertrouwen in de NAVO dan in een zelfstandig EU-defensiealternatief.
Recent onderzoek van de European Council on Foreign Relations laat zien dat Europeanen steeds meer voorstander zijn van hogere militaire uitgaven en een grotere afhankelijkheid van binnenlands geproduceerde wapens.
Op basis van een enquête uit mei 2026 onder meer dan 18.000 deelnemers in 15 landen – waaronder het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Polen – wijzen de gegevens op een algemene consensus ten gunste van het verhogen van de defensiebegrotingen. Italië was de enige uitzondering, waar een meerderheid van de ondervraagden tegen het verhogen van de militaire uitgaven was.
Regionale autonomie
Deze verschuiving in de publieke opinie volgt op de Russische invasie van Oekraïne in 2022, die een sterke stijging van de defensie-uitgaven teweegbracht. Deze trend zal naar verwachting versnellen, aangezien de NAVO-leden hebben toegezegd om tegen 2035 3,5 procent van hun bbp aan kernverdediging te besteden. In lijn met deze trend gaven de meeste deelnemers de voorkeur aan het inkopen van wapens binnen Europa.
Hoewel Polen het enige land blijft waar een meerderheid nog steeds de voorkeur geeft aan Amerikaanse wapens, neigt de rest van het continent naar regionale autonomie. Om deze overgang te ondersteunen heeft de EU verschillende financiële kaders ingevoerd, zoals de SAFE-leningen van 150 miljard euro en het Agile-innovatieprogramma van 115 miljoen euro, hoewel debatten over de toewijzing van deze middelen aan Europese bedrijven de uitvoering van het Europese defensie-industrieprogramma van 1,5 miljard euro eerder hebben vertraagd.
Afnemend vertrouwen in de veiligheidsbeloften van de VS
Het streven naar Europese zelfredzaamheid wordt gevoed door een afnemend vertrouwen in de veiligheidsbeloften van de VS. Onder leiding van Donald Trump heeft de VS haar strategische focus verlegd naar de Indo-Pacific en Europese bondgenoten bekritiseerd vanwege hun standpunt over het conflict tussen de VS en Israël in Iran.
Bijgevolg geloven de meeste respondenten niet langer dat de VS zou ingrijpen om hen te beschermen tijdens een aanval. Omgekeerd heerst er een bredere overtuiging – behalve in Bulgarije – dat Europese buurlanden hulp zouden bieden.
Vertrouwen in de NAVO
Ondanks dit scepticisme ten opzichte van Washington blijven Europeanen aarzelen om bestaande structuren volledig te vervangen. Uit de enquête bleek dat een nieuw, uitsluitend EU-defensieforum niet populair is: slechts 29 procent van alle respondenten staat er positief tegenover. Dit gebrek aan steun is in alle 15 onderzochte landen aanwezig, wat suggereert dat er nog steeds meer vertrouwen is in de NAVO dan in een op zichzelf staand Europees alternatief.
Dit sentiment komt naar voren nu EU-commissaris voor Defensie Andrius Kubilius een op een verdrag gebaseerde Europese Defensie-Unie voorstelt, hoewel het onzeker blijft of de EU-lidstaten het plan zullen steunen.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
