Key takeaways
- De Europese Unie is bereid een volledig maritiem verbod op Russische olietankers in te voeren, zelfs als G7-bondgenoten niet meedoen.
- Interne verdeeldheid binnen de EU en zorgen over concurrentie uit India en China, evenals Russische schaduwvloten, vormen uitdagingen voor de implementatie van strengere sancties.
- Het twintigste sanctiepakket introduceert het Europese anti-ontwijkingsinstrument om de doorvoer van gevoelige goederen naar Rusland te beperken.
De Europese Unie is bereid vergaande sancties te treffen tegen Rusland, zelfs als de bondgenoten van de G7 niet meestappen. Dit maakte economiecommissaris Valdis Dombrovskis bekend na overleg met de Europe ministers van Financiën in Brussel. Volgens hem is een akkoord binnen de G7 geen absolute voorwaarde om een volledig verbod op maritieme diensten voor Russische olietankers in te voeren.
Brussel stelt de deadline van de goedkeuring van het twintigste sanctiepak op 24 februari. Op die dag is het vier jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. De inhoud van het pakket sancties kan ook economisch heel ingrijpend zijn. Als dit voorgestelde verbod er door komt, betekent dit het einde van het huidige prijsplafond op Russische olie binnen de EU-jurisdictie.
Druk op G7
In december 2022 voerde de G7-laden een prijsplafond in op Russische olie, met als doet de inkomsten van Rusland in te perken zonder energieprijzen wereldwijd te destabiliseren. Sinds 1 februari staat dat plafond op 44,10 dollar per vat. Zolang de olie onder de afgesproken maximumprijs wordt verkocht, mogen Europese bedrijven maritieme diensten aan Russische tanken verlenen.
Het geüpdatete voorstel van de Europese Commissie gaat nog een stapje verder. Een volledig verbod op maritieme diensten zou betekenen dat alle Europese bedrijven geen transport, verzekering of andere logistieke ondersteuning meer mogen bieden aan Russische tankers. En dit onafhankelijk van de verkoopprijs van de olie. Hierdoor wordt het prijsplafond overbodig.
Volgens Eurocommissaris Dombrovskis zou het best zijn om gezamenlijk met de G7 op te treden. Toch wil de EU zich niet laten stilleggen door de trage besluitvorming van de G7-bondgenoten. Canada, het Verenigd Koninkrijk en Australië geven aan dat ze op de hoogte zijn van het voorstel. Deze landen blijven in overleg. Zowel Japan als de Verenigde Staten hebben nog niet openbaar gereageerd.
Interne verdeeldheid
Vooral Griekenland heeft zijn bedenkingen bij een volledig maritiem verbod volgens diplomaten. Het land vreest dat strengere regels vooral de Europese scheepvaart zullen treffen, en dit terwijl Indische en Chinese concurrenten marktaandeel kunnen winnen.
Daarnaast bestaat er de bezorgdheid dat Rusland nog sterker zal inzetten op hun schaduwvloot van tankers die buiten het westerse verzekerings- en controlesysteem opereren. Ook het verwijderen van schepen uit nationale registers om toezicht te ontwijken, genaamd deflagging, zou kunnen toenemen daardoor.
Kirgizië onder de loep
Het twintigste sanctiepakket bevat nog een ander opvallend element naast het olieverbod, namelijk de eerste activering van het Europese anti-ontwijkingsinstrument. Het doel van de commissie hiervan is om de export van bepaalde gevoelige goederen te beperken naar landen waar het risico bestaat dat ze worden doorgevoerd naar Rusland.
Kirgizië wordt al langer verdacht van het fungeren als doorvoerroute van gesanctioneerde goederen. Ook maakt het land deel uit van een douane-unie met Rusland.
Het gebruik van het anti-ontwijkingsinstrument zou een fundamentele stap zijn in de verfijning van het sanctiebeleid. Naast nieuwe strafmaatregelen tegen Rusland, staat ook het tegenhouden van technologie en materiaal centraal. (at)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!