Key takeaways
- De Amerikaanse president Donald Trump kondigde een jaar geleden een hele reeks invoertarieven aan, waarmee hij een handelsoorlog ontketende tussen de Verenigde Staten en de rest van de wereld.
- De Amerikaanse importtarieven hebben geleid tot grote veranderingen in de wereldwijde handelsrelaties, waarbij veel landen op zoek gegaan zijn naar andere handelspartners.
- Ondanks de tarieven blijft een Amerikaanse, industriële heropleving voorlopig uit.
Precies een jaar geleden op 2 april 2025 kondigde de Amerikaanse president Donald Trump zijn zogenaamde “Liberation Day”-tarieven aan. Een historisch pakket invoerheffingen dat de gemiddelde Amerikaanse tarieven naar het hoogste niveau in bijna een eeuw tilde, met een gemiddeld effectief tarief van ongeveer 10 procent ten opzichte van 2,5 procent aan het begin van vorig jaar.
Toen Trump vorig jaar zijn handelsoorlog ontketende, beloofde hij een nieuw tijdperk voor Amerika. Hij zwoer nieuwe markten aan te boren, inkomsten voor de overheid te genereren en de productiesector nieuw leven in te blazen.
Een jaar later moeten we een dubbelzinnige balans opmaken. De wereldhandel is fundamenteel hertekend, maar de economische resultaten blijven het onderwerp van veel debatten.
Handelsoorlog met China
De Amerikaanse importtarieven hebben geleid tot grote veranderingen in de wereldwijde handelsrelaties. De handel met China is afgenomen, terwijl bedrijven op zoek zijn gegaan naar alternatieve productie- en exportmarkten.
China werd tijdens de eerste tarievenaankondiging getroffen met hoge invoerrechten, waarna China terugsloeg met eigen tarieven. Uiteindelijk kwamen de twee landen in een tarievenwedloop terecht waarbij de tarieven tot boven de 100 procent stegen. De handel tussen de twee grootmachten kwam hierdoor enkele weken lang stil te liggen.
Die spanningen gingen uiteindelijk weg, maar eind 2025 waren de invoerheffingen op Chinese goederen 20 procent hoger dan aan het begin van dat jaar. Eind 2025 maakten Chinese goederen nog minder dan 10 procent uit van de totale Amerikaanse invoer. Dat niveau is vergelijkbaar met dat van 2000 en een sterke daling ten opzichte van de meer dan 20 procent in 2016.
Heroriëntatie handelspartners
In plaats van een terugkeer naar binnenlandse productie in de Verenigde Staten, zoeken veel bedrijven in andere landen naar afnemers buiten de VS. Ondertussen haastten politieke leiders zich ook om handelsrelaties buiten de VS te versterken. Dat gold zelfs voor het Verenigd Koninkrijk, dat een relatief beperkt tarief van 10 procent te verduren kreeg.
Ondanks de invoertarieven en handelsoorlog van president Trump, steeg de Amerikaanse import vorig jaar uiteindelijk met meer dan 4 procent. Dat is langzamer dan in 2024, maar wijst ook niet het isolationisme waar eerst voor werd gevreesd.
Aziatische producenten zoals Thailand en Vietnam hebben geprofiteerd toen Amerikaanse importeurs vorig jaar snel op zoek moesten naar nieuwe leveranciers. Dat ging ten koste van China, waar hogere invoerheffingen golden. China heeft er zich toch goed weten uit te trekken, dankzij een grote stijging van de invoer van IT-hardware in de Verenigde Staten door de AI (artificiële intelligentie)-boom. Peking heeft haar focus verlegd en richtte zich op de opkomende markten in Afrika.
Amerikaanse industrie
Een van de belangrijkste doelen die Trump voor ogen had met de tarieven, was het stimuleren van de Amerikaanse industrie. Maar volgens een analyse van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) blijft dat effect voorlopig beperkt.
Hoewel sommige bedrijven profiteren van minder buitenlandse concurrentie, blijft een brede industriële heropleving uit. Twee belangrijke indicatoren hiervoor zijn de bouwuitgaven voor nieuwe industriële projecten en het niveau van de particuliere vaste investeringen. Tussen april en december 2025 toonden die allebei een dalende trend.
Een vertraging in de investeringen kan natuurlijk altijd, aangezien het tijd kost voordat investeringsaankondigingen overgaan tot uitgaven. Toch kunnen overheidsmaatregelen voor snelle effecten zorgen. Zo lagen de bouwuitgaven en particuliere investeringen respectievelijk 55 en 30 procent hoger negen maanden nadat de Inflation Reduction Act en de Chips and Science Act van kracht gingen.
Prijzen stijgen in de VS
De invoerheffingen die Trump op “Liberation Day” invoerde, zijn in februari 2026 volledig vernietigd door het Amerikaanse Hooggerechtshof. Hierbij werden zelfs de tariefinkomsten van de regering in twijfel getrokken. De regering moet meer dan de helft van de 260 miljard dollar (225,6 miljard euro) aan tariefinkomsten, terugbetalen.
Toch heeft het Witte Huis verteld dat het tijd zal kosten voordat het beleid zijn vruchten afwerpt. Ze wijzen daarbij naar de beloften van bedrijven en landen om grote investeringen te doen. Het gaat hier onder andere om de Verenigde Arabische Emiraten, Japan en Nvidia die miljarden, en in sommige gevallen zelfs biljoenen, zullen investeren in de Verenigde Staten.
Voorlopig zijn de belangrijkste gevolgen van de invoerheffingen in de VS echter de druk op bedrijven en hogere prijzen voor consumenten. 55 procent van de invoerheffingen zou vorig jaar zijn doorgerekend aan consumenten, schatte Goldman Sachs in oktober. Dat zorgde er onder andere voor dat de inflatie in de Verenigde Staten vorig jaar met ongeveer een half procentpunt is gestegen tot 3 procent, in vergelijking met wat het zonder tarieven zou zijn geweest.
Ondanks de negatieve gevolgen voor de Amerikaanse consumenten, beloofde het Witte Huis na de uitspraak van het Hooggerechtshof zijn beleid via andere wetten nieuw leven in te blazen. Of Trump hier hard zal op aandringen in aanloop naar de midterms op 3 november, valt nog te zien.
Geopolitieke spanningen
De invoerheffingen hebben geleid tot meer dan alleen problemen op de wereldmarkt. Bedrijven moeten zo steeds rekening houden met snel veranderende handelsregels en mogelijke nieuwe maatregelen.
Ook niet-handelsgerelateerde gebieden ondervinden problemen door de Trump-tarieven. Zo daalde het aantal Canadese reizigers naar de Verenigde Staten vorig jaar met meer dan 22 procent. Iets wat de Amerikaanse economie meer dan 4,5 miljard dollar (3,9 miljard euro) heeft gekost, volgens schattingen van de US Travel Association. Ook het aantal internationale bezoekers aan de VS daalde in januari 2026 met 4,8 procent ten opzichte van vorig jaar. Zo daalt het aantal buitenlandse bezoekers voor de negende maand op rij.
De invoerheffingen maken het ook moeilijker voor de Amerikaanse regering om buitenlandse steun te krijgen voor grotere of kleinere kwesties. “Hoe kun je om coöperatief gedrag vragen als je hen op handelsgebied benadeelt?”, vertelt Peter Mavroidis, professor aan Columbia Law School. “Je verliest je soft power, wat het grootste voordeel voor de VS was. Dit alles is nu verdwenen en hoe bouw je dat weer op?”
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!