Key takeaways

• De Verenigde Arabische Emiraten behoren vandaag tot een van de grootste handelaars van fysiek goud ter wereld, met Dubai pal in het centrum van die handel.
• Door de Iraanse vergeldingsacties ligt het luchtverkeer in de regio nog altijd grotendeels plat. Wat grote gevolgen heeft voor de goudhandel.
• Goudhandelaren verkopen hun goud nu met korting ten opzichte van de wereldwijde benchmark, met soms wel kortingen van 30 dollar per ounce.

Wie door de smalle straatjes van de oude handelswijk Deira in Dubai wandelt, merkt het meteen. Achter de vitrines liggen kilo’s goud uitgestald: kettingen, armbanden en andere sierlijke juwelen die er op de toonbanken liggen. De beroemde goudmarkt, de Gold Souk, is een van de bekendste symbolen van de stad. Voor toeristen is het slechts een attractie, maar voor de internationale handel is de Dubaise goudmarkt veel meer dan dat. 

Dubai is de laatste jaren namelijk uitgegroeid tot de belangrijkste goudhub in het Midden-Oosten. Elk jaar passeren er enorme hoeveelheden goud via de stad. Het edelmetaal komt uit de hele wereld en wordt in Dubai doorverkocht naar grote markten in Azië. 

De schaal van de handel is enorm. De Verenigde Arabische Emiraten behoren vandaag tot een van de grootste handelaars van fysiek goud ter wereld, met Dubai pal in het centrum van die handel. Hoewel de stad zelf geen goud wint, is ze door haar strategische ligging uitgegroeid tot een belangrijke schakel in de internationale goudhandel.

Internationaal knooppunt

De basis voor de Dubaise goudhandel werd al in de twintigste eeuw gelegd. De opkomst van Dubai als goudhub is nauw verbonden met de economische strategie van de Verenigde Arabische Emiraten sinds de jaren tachtig. Toen de olie-inkomsten begonnen te stabiliseren, probeerde de overheid haar economie te diversifiëren. De overheid investeerde toen sterk in handel en logistiek.

Vrijhandelszones, lage belastingen en soepele regelgeving maakten het emiraat aantrekkelijk voor internationale handelaren. Tegelijk werd er ook fors geïnvesteerd in infrastructuur. Havens, luchthavens en transportnetwerken werden gebouwd die goederen snel over de hele wereld konden verplaatsen.

Een ideale combinatie. In de jaren negentig en de vroege jaren 2000 begon Dubai zich sterker te profileren als een centrum voor de handel in edelmetalen. 

Strategische ligging

Een van de belangrijkste redenen voor het succes van Dubai is de geografische ligging. Door haar strategische ligging tussen Afrika, Europa en Azië vormt Dubai een belangrijke schakel tussen de landen die goud produceren en de consumptiemarkten.

Veel goud wordt gewonnen in Afrikaanse landen zoals Mali, Ghana en Guinea. Van daaruit wordt het edelmetaal vaak eerst naar Dubai vervoerd, waar het wordt verkocht, geraffineerd of opnieuw verhandeld, voordat het verder reist naar markten in India, China of Hongkong. Dubai is zo een soort tussenstation in de wereldwijde goudketen.

Hoewel de Verenigde Arabische Emiraten geen grote goudmijnen hebben, ontvangt het toch goud uit verschillende delen van de wereld. Vooral Afrika is daarbij een belangrijke leverancier. 

Voor landen zoals Mali en Ghana is goud een van de belangrijkste exportproducten. Een aanzienlijk deel van dat goud wordt uiteindelijk naar de VAE uitgevoerd. Daarnaast komt een deel van het goud uit landen zoals Rusland en Turkije. 

Eenmaal aangekomen in Dubai wordt een deel van het goud verwerkt in raffinaderijen. Daar worden de ruwe goudstaven gesmolten en gezuiverd en krijgt het goud een nieuwe certificering. Zo kan het opnieuw worden verkocht op de internationale markt.

Miljardenindustrie

De economische impact van de goudhandel op Dubai is enorm. Jaarlijks gaat er voor tientallen miljarden dollars aan goud door het land. De sector ondersteunt duizenden banen in de logistiek, raffinage, juwelenproductie en handel. Daarnaast speelt het goud een rol in het toerisme. Veel bezoekers kopen goud in Dubai, omdat het vaak goedkoper is dan in hun eigen land.

Kritiek

De snelle groei van de goudhandel heeft echter ook kritiek uitgelokt. Sommige internationale organisaties waarschuwen dat een deel van het goud dat via Dubai verhandeld wordt, afkomstig is van illegale mijnbouw of conflictgebieden. Zo importeert de VAE ook goud vanuit Soedan, waar momenteel een burgeroorlog aan de gang is. 

Critici vinden dat de relatief soepele regelgeving van de Verenigde Arabische Emiraten het moeilijk maakt om altijd precies na te gaan waar het goud vandaan komt.

De overheid heeft de afgelopen jaren geprobeerd om strengere controles in te voeren. Toch blijft er debat bestaan over de herkomst van het goud.

Verstoring van de goudhandel

Het Midden-Oosten is al jarenlang het toneel van geopolitieke spanningen. Conflicten tussen Iran, Israël en andere landen zorgen regelmatig voor onzekerheid in de regio. 

Die spanningen escaleerden vorige week zaterdag toen de Verenigde Staten en Israël grootschalige aanvallen uitvoerden op Iran. Iran reageerde op zijn beurt met eigen militaire acties en dreigingen. Zo vuurde het land al raketten af op onder andere Dubai, Cyprus en Koeweit.

Luchtverkeer

Na de aanval van de Verenigde Staten en Israël op Iran, en de daaropvolgende Iraanse vergeldingsacties, is het luchtruim boven de hele regio gesloten. Op onder andere de luchthaven van Dubai kunnen sindsdien geen vliegtuigen meer landen of opstijgen. 

Voor de goudhandel is dat een groot probleem. Dat wordt namelijk altijd per vliegtuig vervoerd. Omdat het edelmetaal zo waardevol is, is luchttransport de snelste en veiligste manier om het te verplaatsen. Toen de vluchten werden stopgezet, kwamen dus ook de goudtransporten stil te liggen.

Handelaren die goud naar Azië willen exporteren, moeten plotseling wachten. Tegelijkertijd kunnen nieuwe leveringen uit Afrika en Europa ook niet altijd op tijd aankomen.

Overschot

Door die verstoring is er een opmerkelijke situatie ontstaan. Terwijl sommige markten te maken hebben met tekorten, begint er zich in Dubai een overschot aan goud op te stapelen. 

Veel kopers in Dubai zien daarom af van nieuwe bestellingen te plaatsen. Ze zijn niet bereid om de uitzonderlijk hoge verzend- en verzekeringskosten te betalen zonder dat ze een garantie krijgen op snelle levering. Als gevolg daarvan bieden goudhandelaren kortingen van wel 30 dollar per ounce ten opzichte van de wereldwijde benchmark in Londen. 

Goud wordt doorgaans vervoerd in de vrachtruimtes van passagiersvliegtuigen. Zelfs nu vluchten vanuit de VAE sterk beperkt zijn, zijn handelaren en logistieke bedrijven terughoudend om het goud via land te vervoeren naar luchthavens in landen als Saoedi-Arabië en Oman. Dit brengt namelijk zeer veel risico’s met zich mee bij het passeren van landsgrenzen.

De Dubai Good Delivery-norm is de norm voor goudstaven die lokaal en regionaal veel wordt gebruikt. Die wordt over het algemeen tegen een korting op de Londense prijzen verhandeld. Toch zorgt de verstoring in het transport ervoor dat het goud nog goedkoper wordt verhandeld.

India

“Verschillende vrachtzendingen zijn vertraagd of gestrand, wat heeft geleid tot een kortstondige krapte in de beschikbaarheid van fysiek edelmetaal in India.” Dat vertelde Renisha Chainani, het hoofd onderzoek bij een van de grootste goudhandelaren in India, Augmont Enterprises. 

Voorlopig is er volgens Chirag Sheth, de hoofdconsultant voor Zuid-Azië bij Metals Focus, nog voldoende voorraad, omdat die is aangevuld door een groot importvolume in januari. Maar als de situatie nog enkele maanden zo doorgaat, dan zal India volgens hem in de problemen komen. (ev)(fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!