Key takeaways

• De Europese Investeringsbank verstrekt grote leningen voor projecten die economische groei, innovatie en klimaatdoelen ondersteunen, zowel binnen als buiten Europa.
• Beslissingen en projecten gebeuren in samenwerking met de lidstaten van de Europese Unie en instellingen zoals de Europese Commissie, en maken deel uit van een bredere Europese strategie.
• De EIB combineert verschillende financieringsbronnen om met relatief beperkte middelen grote investeringen en impact te realiseren.

Afgelopen woensdag kondigde de Europese Investeringsbank (EIB) een lening van 200 miljoen euro aan Italië aan voor de uitbreiding van elektriciteitsnetwerken in de provincie Milaan. Eerder deze week kondigde ze ook een lening van 90 miljoen euro aan voor vergroening van de haven van Rotterdam, Nederland. Op diezelfde dag kreeg Nigeria een lening van 85 miljoen euro om de ontwikkeling van landbouwwaardeketens te stimuleren.

Deze leningen bij de EIB bedragen vaak miljoenen euro’s, maar waar komt dat geld precies vandaan?

Europese Investeringsbank

De Europese Investeringsbank is een financiële instelling van de Europese Unie, geleid door Nadia Calviño. Zij verschaft grootschalige leningen voor projecten die bijdragen aan de doelstellingen van de Europese Unie binnen en buiten Europa, waarvan 90 procent binnen de EU. De instelling heeft verschillende doelstellingen: maatregelen steunen om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, banen en groei stimuleren binnen de EU en het EU-beleid buiten de EU bevorderen.

Over welke projecten een lening krijgen, beslist de EIB niet alleen. Zo bepaalt de Raad van gouverneurs, die bestaat uit ministers uit alle EU-landen, het algemene kredietbeleid. De Raad van Bestuur keurt leningen en kredietoperaties goed. Daarnaast is er nog een directie die het dagelijks beheer van de bank leidt. Het Comité controleert de boekhouding en of alles goed verloopt. Ook werkt de bank onafhankelijk samen met andere Europese instellingen, zoals de Europese Commissie, de Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement.

De EIB en het Europees Investeringsfonds maken samen deel uit van de EIB-groep. Dit fonds focust zich op kleine- en middelgrote bedrijven. De twee organisaties vormen samen de financiële arm van de Europese Unie. Zij ondersteunen zowel publieke als private investeringen om het beleid en de prioriteiten van de EU te ondersteunen.

Hoe komt de EIB aan zijn geld?

Belangrijk om te weten is dat de EIB geen geld ontvangt uit de algemene EU-begroting en volledig financieel autonoom is. Zij ontvangt dus geen geld via belastingen, zoals de lidstaten doen. Hoe ontvangt de bank dan wel geld? Dat gebeurt op drie manieren:

Lening op de kredietmarkt

De Europese Investeringsbank leent geld op de kapitaalmarkten, voornamelijk binnen de Europese Unie door middel van de uitgifte van obligaties. Obligaties, leningen op papier, worden gekocht door investeerders, zoals pensioenfondsen en grote banken. Bij deze obligaties wordt een termijn van enkele jaren vastgesteld en een bedrag met een bepaalde rente. Deze wordt dan gekocht door investeerders. Zij krijgen in ruil jaarlijks de rente en na de afgesproken termijn krijgen zij hun volledige bedrag terug. Vervolgens kunnen landen dit bedrag terug aan de EIB uitlenen, waardoor er een duurzame financieringscyclus ontstaat.

Momenteel heeft de EIB de hoogste rating, namelijk AAA-rating, voor zijn kredietstatus, wat betekent dat het geld ophaalt tegen gunstige tarieven. Door hun rating krijgen ze ook veel vertrouwen en tonen ze aan dat het risico op wanbetalingen klein is.

Aandeelhouders

Daarnaast telt de EIB 27 aandeelhouders, namelijk alle lidstaten van de Europese Unie die bijdragen aan de EIB. Het aandeel van elke lidstaat wordt gebaseerd op zijn economisch gewicht, uitgedrukt in het Bruto Binnenlands Product, binnen de Unie. Momenteel heeft Duitsland het grootste economische gewicht, gevolgd door Frankrijk en Italië. België staat op plaats 6.

De EIB verstrekt ook leningen aan al zijn lidstaten, maar dat doet ze met een beschermingsregel. Die regel stelt dat een land een lening kan krijgen van 2,5 keer het eigen ingebrachte vermogen van de lidstaat.

Samenwerking met andere EU-instanties

De EIB krijgt via verschillende EU-programma’s ondersteuning. Zo heb je het InvestEU-fonds. Dit fonds zal naar verwachting 372 miljard euro mobiliseren voor publieke en particuliere investeringen. Dat doet ze door middel van een EU-begrotingsgarantie van 26,2 miljard euro. Hiermee ondersteunt ze de investering van uitvoerende partners, zoals de EIB.

Daarnaast werkt de bank samen met de Europese Commissie. De EIB financiert projecten via een systeem genaamd “blending“. Daarbij combineert het verschillende geldbronnen. Bij dit systeem ontvangt de EIB subsidies van de Commissie, bijvoorbeeld via NDICI-Global Europe. Het NDICI, Instrument voor nabuurschap, ontwikkeling en internationale samenwerking, heeft tot doel landen die het meest nodig hebben, te ondersteunen bij ontwikkelingsuitdagingen op lange termijn. Deze subsidies worden niet gebruikt als een directe financiering. Dit geld zorgt ervoor dat de EIB leningen goedkoper kan maken door bijvoorbeeld de rente te verlagen of risico’s te verminderen. Hierdoor worden projecten interessanter voor investeerders, die daardoor extra geld investeren.

Over België

De EIB, die sinds 1962 actief is in België, heeft in totaal 331 projecten gefinancierd met een gezamenlijke waarde van 43,73 miljard euro, in samenwerking met 4 lokale partners.

In 2025 kregen Belgische bedrijven en overheidsinstellingen zo’n 2,6 miljard euro aan financiering van de EIB-groep. Dat blijkt uit het jaarlijkse rapport van 2025. Bijna 68 procent hiervan ging naar milieuduurzaamheid en groene transitie. Daarnaast werden er leningen verstrekt voor sociale en betaalbare woningen, energie-efficiënte initiatieven en de betrouwbaarheid van energie- en waterinfrastructuur.

Het Vlaamse Gewest ontving de grootste EIB-financiering ooit in België van 1,7 miljard euro voor huisvesting. Hiermee wil de bank het Gewest ondersteunen om tegen 2042 duizenden sociale woningen te renoveren met energiebesparende maatregelen en 56.000 nieuwe woningen te bouwen. Daarnaast hebben de Universitaire Ziekenhuizen van de KU Leuven, in Leuven en Kortenberg, in december 2025 een lening van 120 miljoen euro afgesloten om een renovatie van hun infrastructuur voor geestelijke gezondheidszorg door te voeren.

Ook het Belgische mediabedrijf DPG Media sloot afgelopen jaar opnieuw een lening af bij de Europese Investeringsbank. Een eerste lening werd gesloten in 2022 om de digitalisering van de mediaplatformen te bekostigen. Het bedrijf sloot in februari 2025 opnieuw een lening van 120 miljoen euro af, in het kader van verdere innovatie en digitalisering, wat onder de doelstellingen van de EU valt.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!