Key takeaways

• De EU onderhoudt ondanks het aanhoudende conflict nog steeds belangrijke economische banden met Rusland.
• De metaalsectoren verzetten zich tegen sancties om binnenlandse banen en kritieke bevoorrading te beschermen.
• Europa richt zich op kleinere, strategische mazen in de wet om veto’s van lidstaten te omzeilen.

Hoewel het conflict in Oekraïne inmiddels zijn vijfde jaar ingaat, onderhoudt de Europese Unie nog steeds economische banden met Rusland. Volgens Eurostat, via The Moscow Times, exporteerde Rusland in het eerste kwartaal van 2026 voor 7,7 miljard euro aan goederen naar de EU. Hoewel de handelsvolumes sterk zijn gedaald ten opzichte van het niveau van voor de oorlog, komen bepaalde industriële goederen, metalen en energiebronnen nog steeds de EU binnen via specifieke uitzonderingen of ongereguleerde sectoren.

Vloeibaar aardgas en aardolie

Energie blijft de belangrijkste motor van deze handel, die wordt gedomineerd door vloeibaar aardgas (lng) en aardolieproducten. Deze banden verzwakken echter. De invoer van de meeste via zee aangevoerde ruwe olie is al verboden, en tegen 2027 wordt een totaalverbod op Russisch lng – dat ongeveer 60 procent van de resterende energie-import vertegenwoordigt – verwacht.

Bovendien bereidt Lukoil zich voor om zijn resterende raffinaderijen in Bulgarije en Roemenië af te stoten naar aanleiding van Amerikaanse sancties.

Rol van België in de metaalsector

Een hardnekkiger uitdaging voor de EU is de metaalsector. Begin 2026 importeerde de EU voor meer dan 700 miljoen euro aan staal en voor 65 miljoen euro aan aluminium. Rusal, een aluminiumgigant die banden heeft met Oleg Deripaska, heeft fabrieken in Duitsland, Zweden en Ierland waar legeringen voor de automobielindustrie en bouwmaterialen worden geproduceerd.

Daarnaast exploiteert de NLMK Group, eigendom van Vladimir Lisin, staalfabrieken in Italië, Denemarken en België. Deze fabrieken importeren goedkope Russische staalplaten om eindproducten voor de energie- en scheepvaartindustrie te vervaardigen. De invoer van deze staalplaten steeg zelfs met 24 procent ten opzichte van vorig jaar, waarbij België als belangrijkste knooppunt fungeerde.

Noch NLMK, noch Rusal is formeel door de EU gesanctioneerd, ondanks beschuldigingen dat hun producten het Russische leger zouden kunnen ondersteunen. Lidstaten aarzelen om deze fabrieken te dwingen te sluiten of van eigenaar te veranderen, omdat dit duizenden banen in gevaar zou kunnen brengen en de lokale productie zou kunnen destabiliseren.

Druk op de aluminiumvoorziening

De druk op de aluminiumindustrie neemt echter toe. Ierse en Zweedse autoriteiten hebben de activiteiten van Rusal onderzocht naar aanleiding van berichten dat grondstoffen uit de Ierse Aughinish Alumina-raffinaderij mogelijk de Russische defensiesector hebben bereikt. Als gevolg daarvan daalde de aluminiumimport van de EU aanzienlijk en bereikte begin 2026 een recorddieptepunt. Dit heeft Brussel ertoe aangezet strengere regels voor aluminium te onderzoeken, ook voor zendingen die via derde landen worden vervoerd.

Kaja Kallas, hoofd van het buitenlands beleid van de EU, heeft aangegeven de resterende mazen in de sancties te willen dichten. Om het veto van individuele lidstaten te omzeilen, overweegt de EU kleinere, meer gerichte sanctiepakketten. Desondanks zal de Aughinish-raffinaderij waarschijnlijk worden gespaard om verstoring van cruciale industriële bevoorrading te voorkomen.

Sancties in staalsector onwaarschijnlijk

De staalsector blijft nog weerbaarder tegen verandering. Sanctieanalist George Voloshin suggereert dat een plotseling verbod op Russische staalplaten onwaarschijnlijk is. Omdat de Europese fabrieken van NLMK voor grondstoffen volledig afhankelijk zijn van Russische moederfabrieken, zou het richten van sancties op Vladimir Lisin in feite leiden tot de sluiting van deze fabrieken. Bijgevolg blijven landen als België deze activa tijdens onderhandelingen beschermen om de binnenlandse werkgelegenheid te behouden. (fc)

Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!