Key takeaways

• Het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten vormt een ernstige bedreiging voor de mondiale energiezekerheid.
• De huidige olieprijzen geven de omvang van de bevoorradingscrisis niet nauwkeurig weer.
• Het zal waarschijnlijk jaren duren om de grootschalige schade aan de energie-infrastructuur in de regio te herstellen, wat langetermijnuitdagingen voor de energiemarkten met zich meebrengt.

“In april zijn er geen nieuwe energieleveringen geladen, wat wijst op een toenemende verstoring die de wereldwijde gevolgen voor de energie- en economische sector zou kunnen versterken”, vertelde de directeur van het Internationaal Energieagentschap (IEA), Fatih Birol, maandag. Tijdens een toespraak bij de Atlantic Council in Washington waarschuwde Birol dat april voor de energiemarkten en de wereldeconomie een nog moeilijkere maand zou kunnen worden dan maart.

Toenemende verstoringen van de aanvoer

Hoewel de in maart geleverde zendingen uit de regio nog vóór het begin van het conflict waren geladen, zijn er in april geen nieuwe zendingen op gang gebracht. Dit duidt op een toenemende verstoring met mogelijk grote gevolgen voor zowel de energiezekerheid als de wereldeconomie.

Birol wees erop dat de huidige olieprijzen de ernst van deze ongekende bevoorradingscrisis niet volledig weerspiegelen. Hij voorspelde dat ze zich binnenkort zullen aanpassen aan de realiteit van de situatie, een ontwikkeling die de wereldeconomie verder zou kunnen destabiliseren. Tijdens zijn toespraak wees hij ook op de aanzienlijke verliezen in de olieproductie, momenteel 13 miljoen vaten per dag, en verstoringen in de aardgasvoorziening van meer dan 75 miljard kubieke meter als gevolg van het conflict.

Uitdagingen op lange termijn

Het IEA houdt de energie-installaties in de regio actief in de gaten. Meer dan een derde van de ruim 80 getroffen installaties heeft ernstige schade opgelopen. Herstelwerkzaamheden kunnen tot twee jaar in beslag nemen. Dit zorgt ook voor uitdagingen op lange termijn als gevolg van deze crisis. Birol wees erop dat geen enkel land immuun is voor deze gevolgen en herhaalde dat het agentschap bereid is om indien nodig extra reserves in te zetten.

In samenwerking met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank werkt het IEA aan het verzachten van de economische gevolgen van het conflict. IMF-topvrouw Kristalina Georgieva wees op de noodzaak om de impact van de door de oorlog veroorzaakte schade aan de infrastructuur volledig in kaart te brengen. Wereldbankpresident Ajay Banga vertelde eerder ook dat de instellingen zich voorbereiden op verschillende scenario’s, afhankelijk van de duur en de ernst van het conflict.

Toegezegde financiële middelen

Zowel het IMF als de Wereldbank hebben financiële middelen toegezegd, respectievelijk tot 50 miljard dollar en 25 miljard dollar, om de crisis aan te pakken. De Wereldbank zal mogelijk nog eens 35 miljard dollar extra toewijzen in de komende zes maanden als de vijandelijkheden voortduren.

De Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran, die eind februari begonnen, leidden tot vergeldingsacties die de Straat van Hormuz effectief blokkeerden. Ondanks een kortstondig bestand mislukten de gesprekken, wat leidde tot een door de VS opgelegde zeeblokkade.

Deze blokkade heeft een grote impact gehad op de olieproductie, waarbij de OPEC-productie in maart met bijna 8 miljoen vaten per dag is gedaald tot 20,79 miljoen vaten. De OPEC noemde verstoringen in de scheepvaart en een sterke vraag naar onmiddellijke spotmarktvaten als belangrijkste factoren voor de opwaartse prijsdruk. Hoewel de wereldwijde vraag naar olie dit jaar stabiel blijft, heeft de OPEC haar prognose voor het huidige kwartaal naar beneden bijgesteld vanwege het aanhoudende conflict. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!