Key takeaways

• Chinese bedrijven verplaatsen hun nikkelinvesteringen van Indonesië naar Afrika.
• Het wisselvallige beleid en de administratieve hindernissen in Indonesië remmen de kapitaalinstroom af.
• Diversificatie naar Madagaskar en Tanzania brengt hoge politieke en financiële risico’s met zich mee.

Chinese bedrijven, die een cruciale rol hebben gespeeld bij het vestigen van Indonesië als wereldleider in de nikkelproductie, verkennen nu investeringsmogelijkheden in andere regio’s, waaronder Afrika, meldt Reuters. Die verschuiving komt doordat het veranderende overheidsbeleid in Indonesië onzekerheid creëert voor de bedrijfsmodellen die voorheen de groei van de sector aandreven.

Tijdperk van Indonesische dominantie

De opkomst van de Indonesische dominantie begon nadat Jakarta in 2020 de export van ruw erts verbood, wat leidde tot een sterke toename van door China gefinancierde smelterijen en industriële hubs.

Als gevolg daarvan steeg het wereldwijde aandeel van Indonesië in de nikkelwinning van ongeveer 30 procent in 2020 tot meer dan 60 procent in 2025. Die enorme toename van het goedkope aanbod leidde tot een overschot op de markt, waardoor de prijzen instortten en internationale concurrenten zoals Sumitomo, BHP en Glencore gedwongen werden hun activiteiten te staken of op zoek te gaan naar nieuwe eigenaren.

Beleidswijzigingen onder president Prabowo

Het klimaat voor investeerders veranderde echter na de inauguratie van president Prabowo Subianto eind 2024. Om omvangrijke staatsinitiatieven te financieren, zoals een schoolmaaltijdenprogramma van 20 miljard dollar (ongeveer 17,2 miljard euro), heeft de regering getracht de overheidsinkomsten te verhogen.

De bezorgdheid over de stabiliteit nam toe toen de president voorstelde om diverse exportproducten, waaronder ferrolegeringen, onder gecentraliseerd staatsbeheer te brengen. Hoewel nikkelruwijzer uiteindelijk uit dit plan werd geschrapt, was die maatregel – in combinatie met strengere mijnbouwquota en hogere referentieprijzen – voor de Chinese Kamer van Koophandel in Indonesië aanleiding om te waarschuwen dat een dergelijke bureaucratie toekomstige kapitaalinstroom zou kunnen belemmeren.

Dalende investeringen

Financiële gegevens weerspiegelen die spanning. De directe buitenlandse investeringen in Indonesië daalden in 2025 met 6 procent na een aanzienlijke stijging van 19 procent het jaar daarvoor. De investeringen in de mijnbouw bereikten een hoogtepunt in 2024, en de groei in de raffinage van basismetalen is sindsdien tot stilstand gekomen.

Strategische diversificatie naar Afrika

Als reactie hierop diversifiëren grote spelers hun portefeuilles. Tsingshan Group, de grootste wereldwijde producent van roestvrij staal, heeft de regering van Madagaskar benaderd met een plan van meerdere miljarden dollars om een divers mineraalindustriepark te bouwen, naar het voorbeeld van zijn succesvolle hubs in Indonesië.

Ondertussen streeft Lygend Resources naar een aandeel in het Kabanga-project in Tanzania van Lifezone Metals en heeft het belangstelling getoond voor het nieuw leven inblazen van de slapende Koniambo-operatie in Nieuw-Caledonië. Die stappen markeren de eerste pogingen van die specifieke bedrijven om nikkelactiva buiten Indonesië te vestigen.

Opkomende risico’s

Ondanks de aantrekkingskracht brengen die nieuwe ondernemingen aanzienlijke risico’s met zich mee. Madagaskar bevindt zich momenteel in een overgangsfase met een militaire regering en heeft een geschiedenis van mijnbouwconflicten, zoals te zien is bij de problematische Ambatovy-locatie. In Tanzania is de Kabanga-afzetting enorm maar onontgonnen. Om die op volle productie te brengen zou ongeveer 1 miljard dollar (859 miljoen euro) aan kapitaal en ongeveer zes jaar werk nodig zijn.

Hoewel stijgende prijzen – aangedreven door Indonesische leveringsbeperkingen – die projecten wellicht haalbaarder maken, ontbreekt het hen aan de gevestigde infrastructuur en de immense schaal die Indonesië tot de belangrijkste bestemming voor Chinees kapitaal maakten.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!