Key takeaways

• China diversifieert zijn diplomatieke banden met Rusland om stabiliteit op lange termijn te waarborgen, ook na het tijdperk van Vladimir Poetin.
• Economische wanhoop dwingt Moskou om ongunstige handels- en valutavoorwaarden te accepteren.
• China positioneert Rusland als een ondergeschikte staat om zijn eigen belangen te dienen.

China diversifieert op discrete wijze zijn diplomatieke en institutionele netwerken binnen Rusland en kijkt daarbij verder dan de directe kring rond Vladimir Poetin. Door een band op te bouwen met een breder scala aan leden van de heersende elite, wil China stabiliteit en invloed waarborgen, ongeacht wie de huidige president uiteindelijk opvolgt. Deze strategie stelt Peking in staat zich te verankeren binnen het Russische politieke kader zonder de indruk te wekken dat het Poetins huidige autoriteit betwist.

Economische onevenwichtigheid

De toenemende kwetsbaarheid van Moskou blijkt duidelijk uit de aarzeling om Chinese inlichtingenactiviteiten of de rekrutering van eigen ambtenaren aan te pakken, uit vrees dat dergelijke spanningen een cruciale alliantie in gevaar zouden kunnen brengen. Deze dynamiek wordt aangewakkerd door een schrijnende economische onevenwichtigheid; sinds het conflict in Oekraïne de banden met westerse markten heeft verbroken, is de afhankelijkheid van Rusland van China sterk toegenomen.

De handel met Peking maakt nu ongeveer 40 procent uit van de internationale handel van Rusland, terwijl Rusland slechts een verwaarloosbaar deel van de totale Chinese handel vertegenwoordigt.

Financiële wanhoop als drukmiddel

Dankzij deze invloed heeft China aanzienlijke concessies kunnen afdwingen. Zo heeft Rusland zijn eerdere verzet tegen het gebruik van de yuan als primaire valuta voor een voorgestelde ontwikkelingsbank van de Shanghai Cooperation Organization opgegeven, een ommezwaai die werd ingegeven door financiële wanhoed als gevolg van wereldwijde sancties.

China heeft tijdens de onderhandelingen over de ‘Power of Siberia 2’-pijpleiding druk uitgeoefend en binnenlandse tarieven voor gas geëist. Omdat Moskou het zich niet kan veroorloven de potentiële deal te verliezen, heeft China de overeenkomst in feite bevroren totdat aan zijn strenge voorwaarden is voldaan.

Ondergeschikt maken

Deskundigen suggereren dat China Rusland positioneert om een ondergeschikte staat te worden, naar het voorbeeld van de afhankelijkheid die te zien is in landen als Laos of Pakistan. Door een model voor moderniteit en economisch voortbestaan te bieden, transformeert Peking Rusland tot een strategisch middel dat de Chinese belangen dient. Sommige analisten stellen dat het ideale scenario voor China niet een beslissende Russische overwinning of nederlaag is, maar veeleer een verzwakt Rusland dat een permanente afleiding voor de Verenigde Staten blijft, terwijl het aan de Chinese macht gebonden blijft. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!