Key takeaways

• Leidinggevenden in de olie- en gassector waarschuwen dat de aanhoudende oorlog in Iran zal leiden tot ernstige brandstoftekorten, met name in Azië en Europa.
• De sluiting van de Straat van Hormuz heeft de ergste olieschok sinds 1973 veroorzaakt, waardoor de prijzen zijn gestegen tot het hoogste niveau in meer dan drie jaar.
• Als het conflict voortduurt, voorspellen experts ernstige gevolgen voor de wereldeconomie, waaronder een mogelijke daling van 30 procent van het bbp van de Arabische Golfstaten.

De CEO’s van toonaangevende olie- en gasbedrijven kwamen onlangs bijeen tijdens de jaarlijkse CERAWeek-energieconferentie van S&P Global in Houston, Texas, om de impact van de aanhoudende oorlog in Iran op de wereldwijde energievoorziening te beoordelen. Hun boodschap was ontnuchterend: de markt onderschat de ernst van de verstoring als gevolg van het conflict aanzienlijk.

Dreigende brandstoftekorten

Leidinggevenden waarschuwden dat Azië en Europa met dreigende brandstoftekorten worden geconfronteerd als de oorlog voortduurt. Ze verwachten hoge olieprijzen, zelfs na een mogelijk staakt-het-vuren, aangezien landen hun uitgeputte reserves weer moeten aanvullen. Ryan Lance, CEO van ConocoPhillips, benadrukte de enorme impact en verklaarde dat het uit de circulatie halen van 8 tot 10 miljoen vaten dagelijkse olieproductie en 20 procent van de markt voor vloeibaar aardgas onvermijdelijk verstrekkende gevolgen zal hebben.

Sheikh Nawaf al-Sabah, CEO van Kuwait Petroleum Corporation, typeerde de acties van Iran als een economische blokkade tegen olieproducenten in het Midden-Oosten door de Straat van Hormuz te sluiten – een vitale slagader die de olie-export van de Arabische Golfstaten met de wereldmarkten verbindt. Hij zei dat die aanval verder reikt dan de Golfregio en de wereldeconomie in gijzeling houdt, wat leidt tot een domino-effect in de toeleveringsketens.

Ergste olieschok sinds 1973

Onafhankelijk analist Paul Sankey beschreef deze olieschok als de ergste sinds het Arabische olie-embargo van 1973 tegen westerse landen die Israël steunden. Sankey, die zijn carrière in 1990 bij het Internationaal Energieagentschap begon, benadrukte het ongekende karakter van de situatie, met name de sluiting van de Straat van Hormuz.

De bezorgdheid van de topmensen staat in contrast met de pogingen van de regering-Trump om een nerveuze sector en een volatiele oliemarkt gerust te stellen. Hoewel minister van Energie Chris Wright een “kortstondige periode van verstoring” erkende, stelde hij dat de prijs het waard was om te betalen voor de langetermijnvoordelen van het verzwakken van Iran.

Hoge kosten voor de olie- en gasindustrie

De hoge kosten zijn echter duidelijk voor de olie- en gasindustrie, waarvan de activa nu kwetsbaar zijn voor aanvallen. Lance, CEO van ConocoPhillips, smeekte de regering-Trump om militaire bescherming rond Amerikaanse activa in Qatar, een belangrijk knooppunt voor vloeibaar aardgas dat gedwongen werd te sluiten vanwege Iraanse drone-aanvallen.

De olieprijzen bleven de hele week volatiel en schommelden op basis van de hoop op een onderhandelde vrede en de waargenomen escalatie van de spanningen. Ondanks de beweringen van president Trump dat Iran een akkoord zocht om het conflict te beëindigen, bleven beleggers ongerust. De olieprijzen kwamen vrijdag uit op het hoogste niveau in meer dan drie jaar. Sinds de VS en Israël op 28 februari een aanval op Iran lanceerden, stegen de Amerikaanse prijzen voor ruwe olie met 49 procent tot bijna 100 dollar per vat, terwijl de Brent-prijzen, de internationale benchmark, met meer dan 55 procent omhoogschoten tot meer dan 110 dollar per vat.

Belang van fysieke voorraad

Shell-CEO Wael Sawan benadrukte het belang van fysieke voorraad boven prijsschommelingen en stelde dat klanten de daadwerkelijke energiebronnen nodig hebben. Chevron-CEO Mike Wirth sloot zich hierbij aan en merkte op dat de fysieke voorraad olie aanzienlijk krapper is dan de prijzen op de termijnmarkt suggereren.

De sluiting van de Straat van Hormuz heeft reële en tastbare gevolgen die nog niet volledig tot uiting komen in de oliefuturescurves, aldus Wirth. Hij verwacht dat het drie tot vier maanden zal duren voordat de Arabische Golfstaten hun volledige productie weer op peil hebben gebracht als gevolg van de sluiting. Lance van Conoco voorspelde een aanhoudende stijging van de olieprijzen en suggereerde dat deze waarschijnlijk niet snel zullen terugkeren naar het niveau van voor de oorlog, ondanks de geruststellingen van de regering.

Voldoen aan de vraag uit Azië

Cheniere, een van ’s werelds grootste lng-exporteurs, werkt hard om te voldoen aan de vraag van Aziatische landen die sterk afhankelijk zijn van aardgasimporten uit Qatar. CEO Jack Fusco erkende echter dat het bedrijf al op maximale capaciteit draait. De 28-daagse reis van de Golfkust naar Azië benadrukt de logistieke uitdagingen en vertragingen die gepaard gaan met het aanpakken van de crisis.

Sawan waarschuwde voor een nog grotere verstoring van de brandstofvoorziening dan bij olie. De levering van vliegtuigbrandstof is al aangetast, gevolgd door diesel en uiteindelijk benzine, met een domino-effect dat zich verspreidt over de belangrijkste Aziatische economieën en in april Europa bereikt. Overheden wereldwijd leggen voorraden aan en beschermen hun eigen voorraden, wat de bestaande spanningen mogelijk verergert.

Ernstige gevolgen als het conflict voortduurt

Patrick Pouyanné, CEO van TotalEnergies, meldde aanzienlijke prijsstijgingen voor vliegtuigbrandstof en diesel, die directe gevolgen hebben voor klanten. Hij sprak de hoop uit op een snelle oplossing van het conflict en waarschuwde voor ernstige gevolgen als het voortduurt.

Iran-expert Vali Nasr van de Johns Hopkins University is van mening dat de oorlog waarschijnlijk niet snel zal eindigen, omdat Iran streeft naar een grootschalige overeenkomst die hen controle over de Straat, economische compensatie en veiligheidsgaranties oplevert. Voormalig minister van Defensie Jim Mattis typeerde het conflict als een totale oorlog die door Iran wordt gevoerd tegen een beperkte Amerikaanse luchtcampagne, en achtte een regimewisseling in Teheran onrealistisch.

Mattis benadrukte de logistieke uitdagingen waarmee de Amerikaanse marine wordt geconfronteerd bij het beschermen van de scheepvaartroutes van de Perzische Golf via de Straat van Hormuz naar de Golf van Oman, vanwege de uitgebreide maritieme controlecapaciteiten van Iran. Het aanhoudende conflict vormt een bedreiging voor het economische model van de Arabische Golfstaten en kan volgens Sankey leiden tot een daling van 30 procent van hun jaarlijkse bbp. Mattis benadrukte de noodzaak van een onderhandelde oplossing, aangezien de VS zich niet zomaar uit het conflict kan terugtrekken.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!