Key takeaways

• Canada heroverweegt zijn aankoop van de F-35 en bekijkt alternatieve gevechtsvliegtuigen.
• De Zweedse Gripen biedt mogelijkheden voor binnenlandse productie en is geschikt voor grensbewaking dankzij zijn wendbaarheid.
• Toekomstgerichte belangen in het GCAP-programma zijn gericht op de integratie van AI en dronetechnologie.

De strategie van Canada voor de vernieuwing van zijn gevechtsvliegtuigvloot heeft een onverwachte wending genomen, tot verbazing van defensiedeskundigen. Hoewel het land zich eerder had verbonden tot de aanschaf van 88 F-35’s – waarvan de eerste 16 al gefinancierd waren – onderzoekt de regering nu alternatieve vliegtuigopties.

Interesse in technologie van de volgende generatie

Een van die opties is het Global Combat Air Program (GCAP), een samenwerkingsinitiatief tussen Italië, Japan en het Verenigd Koninkrijk. Canada wil binnen het programma mogelijk een waarnemersstatus krijgen. Het project heeft als doel een zesde generatie gevechtsvliegtuig te ontwikkelen dat de Eurofighter Typhoon moet vervangen. Het toestel moet beschikken over geavanceerde AI, hypersonische wapensystemen en de mogelijkheid om zogenoemde ‘Loyal Wingman’-drones aan te sturen voor verkennings- en gevechtsmissies. Dat meldt CBC.

De gepensioneerde luitenant-generaal Christopher Coates merkte op dat het inzetten van dergelijke technologie voorkomt dat Canada achterop raakt in de ontwikkeling van de luchtoorlogvoering. Aangezien het GCAP-vliegtuig echter pas in 2035 operationeel zal zijn, moet Canada nog steeds voorzien in zijn onmiddellijke behoefte aan vliegtuigen.

Zweedse Gripen als alternatief

Als alternatief voor de kortere termijn overweegt Canada de Zweedse JAS 39 Gripen. Het door Saab geproduceerde gevechtsvliegtuig van de vierde generatie wordt geprezen om zijn wendbaarheid, snelle klimvermogen en efficiëntie bij luchtbewaking. Dat maakt het geschikt voor de bescherming van de uitgestrekte Canadese grenzen.

Hoewel het niet over de volledige stealth-capaciteiten van de F-35 beschikt, is het wel uitstekend compatibel met de NAVO-normen en de bestaande Canadese CF-18 Hornets. Om Canada te overtuigen heeft Saab voorgesteld dat een deel van deze straaljagers in eigen land zou kunnen worden geassembleerd, wat een aanzienlijke impuls zou geven aan de Canadese productiesector en de arbeidsmarkt.

Geopolitieke spanningen beïnvloeden keuze

Ook politieke spanningen beïnvloeden deze aankoopbeslissingen. Wrijving met de Verenigde Staten, verergerd door de retoriek van Donald Trump over invoerheffingen en de Canadese soevereiniteit, heeft premier Mark Carney ertoe gebracht de F-35-overeenkomst opnieuw te evalueren.

Die onzekerheid vormt een probleem voor Lockheed Martin. Het bedrijf heeft grote bestellingen nodig om de productiekosten per toestel laag te houden dankzij schaalvoordelen.

Uitdagingen van een gemengde vloot

Ondanks deze spanningen brengt het onderhouden van een gemengde vloot logistieke hindernissen met zich mee. Het inzetten van zowel F-35’s als Gripens zou uitgebreide en afzonderlijke opleidingsprogramma’s vereisen voor technici en piloten in zowel Zweden als de VS.

Daartegenover staat dat de Gripen ontworpen is om te opereren vanaf beperkte of minder uitgeruste startbanen. Dat zou Canada meer mogelijkheden geven om zijn luchtmacht over verschillende locaties te verspreiden.

Definitieve beslissing

Uiteindelijk zijn sommige functionarissen van mening dat Canada toch door zal gaan met de F-35’s en de bestelling mogelijk zelfs zal uitbreiden tot meer dan 88 vliegtuigen. Niettemin blijft de aantrekkingskracht van de technologie van de volgende generatie van het GCAP groot.

Terwijl Amerikaanse en Zweedse fabrikanten ongeduldig worden door de aarzeling van Ottawa, lijkt Canada tevreden te zijn met het afwegen van alle opties om ervoor te zorgen dat zijn luchtmacht gemoderniseerd wordt en in staat is zich te verdedigen tegen geavanceerde dreigingen. (lv)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!