Key takeaways
- Belgische banken verstrekken sommige hypotheken met verlies om hun marktaandeel te behouden.
- Felle concurrentie en stijgende financieringskosten hebben de winstmarges onder druk gezet.
- Cross-selling van lucratieve producten compenseert deze verliezen, maar brengt de stabiliteit van de portefeuille op lange termijn in gevaar.
De Nationale Bank heeft haar bezorgdheid geuit over de prijsstrategieën van Belgische financiële instellingen en merkt op dat sommige nieuwe hypotheken met verlies worden verstrekt. Ondanks een algemene stijging van de rente constateert de toezichthouder dat de winstmarges op woningkredieten door de hevige concurrentie op de markt ongelooflijk klein zijn geworden.
Strategische concurrentie om klantloyaliteit
Volgens het jaarlijkse rapport over financiële stabiliteit beschouwen banken hypotheken als een strategisch instrument om de loyaliteit van klanten op lange termijn te waarborgen en deuren te openen naar andere inkomstenbronnen. Om hun marktaandeel te behouden, bieden kredietverstrekkers vaak zeer concurrerende tarieven aan, op voorwaarde dat klanten zich ertoe verbinden hun diensten te gebruiken voor salarisstortingen of de aankoop van verplichte verzekeringen.
De bevindingen van de toezichthouder zijn gebaseerd op een analyse van de commerciële marge: het verschil tussen de rente die aan kredietnemers in rekening wordt gebracht en de swaprentes die banken betalen om zich in te dekken tegen renterisico’s. Onlangs is deze marge gedaald tot ongeveer 0,6 procent tot 0,7 procent, een aanzienlijke daling ten opzichte van de 1,4 procent die tussen 2019 en 2021 werd waargenomen. Deze daling wordt toegeschreven aan hevige concurrentie en een snelle stijging van de rentetarieven na de pandemie, waardoor de financieringskosten voor banken sneller stegen dan de tarieven die zij aan klanten konden vragen.
De impact van negatieve nettomarges
Bovendien is de nettorentemarge, wanneer rekening wordt gehouden met operationele kosten en mogelijke wanbetalingen, sinds eind 2022 zelfs negatief. Met name hypotheken met een looptijd van 20 tot 25 jaar vertoonden eind vorig jaar een nettomarge van -0,50 procent, wat erop wijst dat de recente kredietverlening inherent onrendabel was.
Om deze verliezen te compenseren, zijn banken overgestapt op de “cross-selling” van lucratiever beleggingsproducten en verzekeringen. Dankzij deze strategie kon de sector vorig jaar een totale winst van ongeveer 8,4 miljard euro behouden. De Nationale Bank waarschuwt echter dat deze aanpak risico’s met zich meebrengt; omdat hypotheken veel langer lopen dan andere financiële producten, zou het te laag prijzen ervan uiteindelijk de algehele winstgevendheid van de kredietportefeuille en de bredere sector kunnen schaden.
Gevolgen voor spaarrentes
Deze onthullingen kunnen ook van invloed zijn op het lopende debat over het rendement op spaarrekeningen. Hoewel banken doorgaans aanvoeren dat lage spaarrentes noodzakelijk zijn omdat zij middelen vastzetten in langlopende leningen met een lage rente, biedt dit rapport hen extra bewijs om te beweren dat er weinig ruimte is om de rente die aan spaarders wordt betaald te verhogen. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
