Key takeaways
- België voldoet niet aan de EU-drempel van 60 procent voor de verhouding tussen het minimumloon en het mediaanloon.
- Dankzij collectieve arbeidsovereenkomsten verdienen de meeste werknemers meer dan het wettelijk minimumloon.
- De stagnerende basisloonstijging blijft achter bij die van andere EU-landen.
Hoewel België een van de vijf hoogste minimumlonen in Europa heeft – alleen Nederland, Duitsland, Ierland en Luxemburg hebben een hoger minimumloon – heeft het land moeite om aan de EU-normen voor loongelijkheid te voldoen. Dat meldt Brussels Times.
Uit recente gegevens van Eurostat blijkt dat de verhouding tussen het minimumloon en het mediaaninkomen in België slechts 50 procent bedraagt, waarmee de drempel van 60 procent – die de EU als “eerlijk en toereikend” beschouwt – niet wordt gehaald.
EU-richtlijn
De EU-richtlijn van 2022 inzake toereikende lonen is bedoeld om werknemers een behoorlijke levensstandaard te garanderen door het minimumloon te vergelijken met het bredere mediane inkomen van een land.
Terwijl sommige landen wetgeving inzetten om die doelstellingen te halen, vertrouwt België sterk op collectieve onderhandelingen. Carlos Vacas van Eurofound suggereert dat de unieke positie van België wordt beïnvloed door een algemene trend van hoge nationale lonen en een aanzienlijk aantal deeltijdwerknemers.
Complexe loonstructuur
De loonstructuur in België is opvallend complex. Het gegarandeerd gemiddeld maandelijks minimuminkomen (GAMMI), dat momenteel 2.189,81 euro bedraagt voor een werkweek van 38 uur, geldt slechts voor 3 procent van de beroepsbevolking.
De meeste werknemers vallen daarentegen onder sectorale overeenkomsten die via vakbonden zijn onderhandeld. Die lonen liggen doorgaans 19 procent hoger dan het GAMMI. Vacas beschouwt dit hoge niveau van collectieve onderhandelingen als een sterkte, omdat het werknemers in staat stelt een beter loon te bedingen dan het wettelijk minimum.
Trage groei
De groei van die basislonen verloopt echter traag. Tussen 2016 en 2026 kende België met 3,8 procent de laagste stijging van het minimumloon in de EU, ver achter bij landen als Litouwen en Roemenië. Bovendien vallen bepaalde soorten dienstverbanden, zoals flexi-jobs, buiten de bescherming van het GAMMI.
In een rapport uit 2024 van de vakbond FGTB-ABVV wordt gesteld dat de groei van het minimumloon geen gelijke tred heeft gehouden met de algemene loonstijgingen, waardoor België achterblijft bij andere geïndustrialiseerde landen.
Onzekere toekomstige aanpassingen
Hoewel er in 2024 een reële verhoging van de GAMMI plaatsvond en er nog een gepland is voor 2028, maakt de complexe aard van het Belgische systeem het onzeker of die aanpassingen de kloof tussen het minimumloon en het mediaaninkomen met succes zullen dichten.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
